จิตวิญญาณและการพยากรณ์
การบำบัดแบบชาแมน
การรักษาแบบชามานคือการปฏิบัติทางจิตวิญญาณที่ผู้ประกอบพิธีเข้าสู่ภาวะคล้ายภวังค์เพื่อขอความช่วยเหลือจากโลกวิญญาณ เป็นการปฏิบัติทางวัฒนธรรมและจิตวิญญาณ ไม่ใช่การรักษาทางการแพทย์
ต้นกำเนิด
คำว่า «ชามาน» มาจากไซบีเรีย (ภาษากลุ่มตุงกุส) และมีการปฏิบัติคล้ายกันทั่วโลก
ประวัติ
เป็นการปฏิบัติเก่าแก่ คำนี้เข้าสู่ยุโรปตะวันตกในคริสต์ศตวรรษที่ 17 และ «core shamanism» แพร่หลายตั้งแต่ปี 1980
ใบอนุญาตในไทย
ไม่จำเป็น
ที่มา
คำว่า «ชามาน» เข้ามาในภาษาอังกฤษผ่านภาษารัสเซีย น่าจะมาจากภาษากลุ่มตุงกุสในไซบีเรีย เช่น ภาษาอีเวนกี นักสำรวจชาวรัสเซียและดัตช์นำคำนี้เข้าสู่ยุโรปตะวันตกในคริสต์ศตวรรษที่ 17 นักวิชาการยังไม่มีนิยามที่ตรงกัน และบางคนวิจารณ์ว่าคำนี้เหมารวมธรรมเนียมของชนพื้นเมืองที่แตกต่างกันมาก
ลักษณะร่วมที่นักวิจัยบรรยายไว้ คือการเข้าสู่ภาวะจิตที่ไม่ปกติ การติดต่อกับสิ่งที่มองไม่เห็น และการให้บริการ เช่น การรักษาและการทำนาย ผู้ประกอบพิธีอาจใช้การตีกลอง การสวด หรือการร่ายรำเพื่อเข้าภวังค์ และมักมองความเจ็บป่วยเป็นปัญหาทางจิตวิญญาณ บางครั้งรักษาด้วยการดึงวิญญาณที่หลุดหายกลับคืนมา
การรักษาแบบชามานที่เปิดสอนในศูนย์เวลเนสปัจจุบันส่วนใหญ่ใช้แนว «core shamanism» ของไมเคิล ฮาร์เนอร์ จากหนังสือ The Way of the Shaman (1980) เขาตัดเนื้อหาเฉพาะทางวัฒนธรรมออกเพื่อให้ชาวตะวันตกเข้าถึงได้ ซึ่งนักวิชาการและชนพื้นเมืองบางส่วนวิจารณ์ว่าเป็นการหยิบยืมวัฒนธรรมโดยไม่เหมาะสม
หลักการ
ผู้ปฏิบัติเชื่อว่าความเจ็บป่วยหรือความทุกข์ใจอาจมีมิติทางจิตวิญญาณ และชามานสามารถเดินทางในภาวะภวังค์ไปยังโลกวิญญาณ เพื่อขอคำแนะนำ พลัง หรือการเยียวยาให้ผู้รับบริการ
ในแนว core shamanism การทำพิธีมักมี «การเดินทาง» (journey) ประกอบเสียงกลองหรือเขย่าลูกแซ็กสม่ำเสมอ การติดต่อวิญญาณผู้ช่วยที่มักเรียกว่า «สัตว์พลัง» (power animal) และบางครั้งมี «การเรียกวิญญาณกลับคืน» (soul retrieval)
สิ่งที่ผู้คนมองหา
- การค้นหาทางจิตวิญญาณและความหมายของชีวิต
- ปลดปล่อยอารมณ์และผ่อนคลายผ่านพิธีกรรม
- ทำพิธีในช่วงเปลี่ยนผ่านของชีวิตหรือหลังการสูญเสีย
- ความสนใจในจิตวิญญาณแบบชนพื้นเมืองและดั้งเดิม
- ความรู้สึกเชื่อมโยงกับธรรมชาติ
ส่งผลต่อร่างกายอย่างไร
คนส่วนใหญ่สัมผัสพิธีแบบชามานเป็นพิธีกรรมและการเดินทางภายใน โดยมีจังหวะและจินตภาพเป็นตัวนำ
ขั้นตอนการรับบริการ
- 01
ตรวจสอบผู้ประกอบพิธี
ถามเรื่องการฝึกฝน สายที่ปฏิบัติ ราคา และสิ่งที่จะเกิดขึ้น
- 02
ตั้งเจตนา
พูดคุยว่ามาด้วยเรื่องอะไร และตั้งเจตนาร่วมกัน
- 03
เปิดพิธี
เตรียมพื้นที่ มักมีดนตรี การสวด หรือควันจากการเผาสมุนไพร
- 04
การเดินทาง
ผู้ประกอบพิธี (และบางครั้งตัวคุณ) «เดินทาง» ไปพร้อมเสียงกลองหรือเขย่าที่สม่ำเสมอ
- 05
เล่าประสบการณ์และปิดพิธี
ผู้ประกอบพิธีเล่าสิ่งที่พบ แล้วปิดพิธี ควรพักผ่อนสักครู่หลังจากนั้น
ข้อควรระวัง
- การรักษาแบบชามานไม่ได้รักษาโรคทางกายหรือทางจิต อย่าเลื่อนหรือหยุดการรักษาทางการแพทย์หรือจิตวิทยาเพราะพิธีนี้
- หลีกเลี่ยงพิธีที่ใช้สารออกฤทธิ์ต่อจิตประสาท (เช่น อายาวาสกา) ซึ่งมีความเสี่ยงต่อสุขภาพและทางกฎหมายจริง โดยเฉพาะในไทยที่กฎหมายยาเสพติดเข้มงวด
- ระวังผู้ที่อ้างว่าคุณถูกคุณไสยหรือผีทำ แล้วเรียกเงินเพื่อ «แก้»
- ผู้ที่มีปัญหาสุขภาพจิตรุนแรงควรปรึกษาแพทย์ก่อนเข้าร่วมพิธีที่ใช้ภวังค์
- ให้ความเคารพต่อวัฒนธรรมต้นทาง และถามผู้ประกอบพิธีว่าคำสอนของเขามาจากไหน
เป็นการดูแลเสริม ไม่สามารถใช้แทนคำแนะนำของแพทย์ได้
ในประเทศไทย
ไทยมีธรรมเนียมเรื่องผีและวิญญาณของตัวเองมายาวนาน ซึ่งต่างจาก «core shamanism» แบบตะวันตก การแพทย์แผนไทยมีแขนงทางจิตวิญญาณที่ใช้เครื่องราง คาถา และการรักษาที่เกี่ยวกับผี และร่างทรงซึ่งเชื่อกันว่ามีวิญญาณมาประทับก็ยังมีบทบาทอยู่ งานวิจัยในจังหวัดชัยภูมิพบว่าการเป็นร่างทรงยังเป็นศูนย์กลางของการเยียวยาและชีวิตทางสังคมในภาคอีสาน โดยอยู่ร่วมกับพุทธศาสนา ขณะที่ร่างทรงของบุคคลในประวัติศาสตร์ช่วยรักษาความทรงจำของท้องถิ่นไว้
คำถามที่พบบ่อย
การรักษาแบบชามานพิสูจน์ได้ทางวิทยาศาสตร์ไหม
ไม่ได้ ไม่มีหลักฐานทางวิทยาศาสตร์ว่าพิธีชามานรักษาโรคได้ นักวิจัยศึกษาชามานในฐานะปรากฏการณ์ทางวัฒนธรรมและศาสนา และศึกษาภาวะภวังค์ในฐานะประสบการณ์ทางจิต ไม่ใช่การบำบัดที่พิสูจน์แล้ว
«การเดินทางแบบชามาน» คืออะไร
คือประสบการณ์ภายในที่มีผู้นำ คล้ายภวังค์ มักประกอบเสียงกลองสม่ำเสมอ โดยผู้ปฏิบัติพยายามติดต่อวิญญาณผู้ช่วย
เหมือนกับร่างทรงในไทยไหม
ไม่เหมือน ร่างทรงไทยเป็นธรรมเนียมท้องถิ่นที่เชื่อมโยงกับพุทธศาสนาและผีท้องถิ่น ส่วนเวิร์กช็อปชามานแบบตะวันตกส่วนใหญ่ใช้แนวของฮาร์เนอร์
ปลอดภัยไหม
พิธีที่ใช้แค่เสียงกลองโดยทั่วไปค่อนข้างอ่อนโยน แต่ควรหลีกเลี่ยงสารออกฤทธิ์ต่อจิตประสาท อย่าใช้แทนการรักษาทางการแพทย์ และปรึกษาแพทย์ก่อนหากมีปัญหาสุขภาพจิต
ศาสตร์อื่นในหมวดจิตวิญญาณและการพยากรณ์
บน pranathai
ค้นหาผู้ให้บริการการบำบัดแบบชาแมน
ยังไม่มีผู้ให้บริการศาสตร์นี้บน pranathai คุณเป็นผู้ให้บริการในเมืองนี้ไหม สร้างหน้าโปรไฟล์ฟรี
แหล่งข้อมูล
- Shamanism: Wikipedia
- Core shamanism: Wikipedia
- Ian G. Baird, The cult of Phaya Narin Songkhram: Spirit mediums and shifting sociocultural boundaries in northeastern Thailand, Journal of Southeast Asian Studies 45(1), 2014
- Visisya Pinthongvijayakul, Performing the Isan Subject: Spirit Mediums and Ritual Embodiment, ANU PhD thesis (2015)
- Thai traditional medicine: Wikipedia