ข้ามไปที่เนื้อหา
pranathai

จิตวิญญาณและการพยากรณ์

การบำบัดแบบชาแมน

การรักษาแบบชามานคือการปฏิบัติทางจิตวิญญาณที่ผู้ประกอบพิธีเข้าสู่ภาวะคล้ายภวังค์เพื่อขอความช่วยเหลือจากโลกวิญญาณ เป็นการปฏิบัติทางวัฒนธรรมและจิตวิญญาณ ไม่ใช่การรักษาทางการแพทย์

ต้นกำเนิด

คำว่า «ชามาน» มาจากไซบีเรีย (ภาษากลุ่มตุงกุส) และมีการปฏิบัติคล้ายกันทั่วโลก

ประวัติ

เป็นการปฏิบัติเก่าแก่ คำนี้เข้าสู่ยุโรปตะวันตกในคริสต์ศตวรรษที่ 17 และ «core shamanism» แพร่หลายตั้งแต่ปี 1980

ใบอนุญาตในไทย

ไม่จำเป็น

01

ที่มา

คำว่า «ชามาน» เข้ามาในภาษาอังกฤษผ่านภาษารัสเซีย น่าจะมาจากภาษากลุ่มตุงกุสในไซบีเรีย เช่น ภาษาอีเวนกี นักสำรวจชาวรัสเซียและดัตช์นำคำนี้เข้าสู่ยุโรปตะวันตกในคริสต์ศตวรรษที่ 17 นักวิชาการยังไม่มีนิยามที่ตรงกัน และบางคนวิจารณ์ว่าคำนี้เหมารวมธรรมเนียมของชนพื้นเมืองที่แตกต่างกันมาก

ลักษณะร่วมที่นักวิจัยบรรยายไว้ คือการเข้าสู่ภาวะจิตที่ไม่ปกติ การติดต่อกับสิ่งที่มองไม่เห็น และการให้บริการ เช่น การรักษาและการทำนาย ผู้ประกอบพิธีอาจใช้การตีกลอง การสวด หรือการร่ายรำเพื่อเข้าภวังค์ และมักมองความเจ็บป่วยเป็นปัญหาทางจิตวิญญาณ บางครั้งรักษาด้วยการดึงวิญญาณที่หลุดหายกลับคืนมา

การรักษาแบบชามานที่เปิดสอนในศูนย์เวลเนสปัจจุบันส่วนใหญ่ใช้แนว «core shamanism» ของไมเคิล ฮาร์เนอร์ จากหนังสือ The Way of the Shaman (1980) เขาตัดเนื้อหาเฉพาะทางวัฒนธรรมออกเพื่อให้ชาวตะวันตกเข้าถึงได้ ซึ่งนักวิชาการและชนพื้นเมืองบางส่วนวิจารณ์ว่าเป็นการหยิบยืมวัฒนธรรมโดยไม่เหมาะสม

02

หลักการ

ผู้ปฏิบัติเชื่อว่าความเจ็บป่วยหรือความทุกข์ใจอาจมีมิติทางจิตวิญญาณ และชามานสามารถเดินทางในภาวะภวังค์ไปยังโลกวิญญาณ เพื่อขอคำแนะนำ พลัง หรือการเยียวยาให้ผู้รับบริการ

ในแนว core shamanism การทำพิธีมักมี «การเดินทาง» (journey) ประกอบเสียงกลองหรือเขย่าลูกแซ็กสม่ำเสมอ การติดต่อวิญญาณผู้ช่วยที่มักเรียกว่า «สัตว์พลัง» (power animal) และบางครั้งมี «การเรียกวิญญาณกลับคืน» (soul retrieval)

สิ่งที่ผู้คนมองหา

  • การค้นหาทางจิตวิญญาณและความหมายของชีวิต
  • ปลดปล่อยอารมณ์และผ่อนคลายผ่านพิธีกรรม
  • ทำพิธีในช่วงเปลี่ยนผ่านของชีวิตหรือหลังการสูญเสีย
  • ความสนใจในจิตวิญญาณแบบชนพื้นเมืองและดั้งเดิม
  • ความรู้สึกเชื่อมโยงกับธรรมชาติ
03

ส่งผลต่อร่างกายอย่างไร

คนส่วนใหญ่สัมผัสพิธีแบบชามานเป็นพิธีกรรมและการเดินทางภายใน โดยมีจังหวะและจินตภาพเป็นตัวนำ

123
04

ขั้นตอนการรับบริการ

  1. 01

    ตรวจสอบผู้ประกอบพิธี

    ถามเรื่องการฝึกฝน สายที่ปฏิบัติ ราคา และสิ่งที่จะเกิดขึ้น

  2. 02

    ตั้งเจตนา

    พูดคุยว่ามาด้วยเรื่องอะไร และตั้งเจตนาร่วมกัน

  3. 03

    เปิดพิธี

    เตรียมพื้นที่ มักมีดนตรี การสวด หรือควันจากการเผาสมุนไพร

  4. 04

    การเดินทาง

    ผู้ประกอบพิธี (และบางครั้งตัวคุณ) «เดินทาง» ไปพร้อมเสียงกลองหรือเขย่าที่สม่ำเสมอ

  5. 05

    เล่าประสบการณ์และปิดพิธี

    ผู้ประกอบพิธีเล่าสิ่งที่พบ แล้วปิดพิธี ควรพักผ่อนสักครู่หลังจากนั้น

ข้อควรระวัง

  • การรักษาแบบชามานไม่ได้รักษาโรคทางกายหรือทางจิต อย่าเลื่อนหรือหยุดการรักษาทางการแพทย์หรือจิตวิทยาเพราะพิธีนี้
  • หลีกเลี่ยงพิธีที่ใช้สารออกฤทธิ์ต่อจิตประสาท (เช่น อายาวาสกา) ซึ่งมีความเสี่ยงต่อสุขภาพและทางกฎหมายจริง โดยเฉพาะในไทยที่กฎหมายยาเสพติดเข้มงวด
  • ระวังผู้ที่อ้างว่าคุณถูกคุณไสยหรือผีทำ แล้วเรียกเงินเพื่อ «แก้»
  • ผู้ที่มีปัญหาสุขภาพจิตรุนแรงควรปรึกษาแพทย์ก่อนเข้าร่วมพิธีที่ใช้ภวังค์
  • ให้ความเคารพต่อวัฒนธรรมต้นทาง และถามผู้ประกอบพิธีว่าคำสอนของเขามาจากไหน

เป็นการดูแลเสริม ไม่สามารถใช้แทนคำแนะนำของแพทย์ได้

05

ในประเทศไทย

ไทยมีธรรมเนียมเรื่องผีและวิญญาณของตัวเองมายาวนาน ซึ่งต่างจาก «core shamanism» แบบตะวันตก การแพทย์แผนไทยมีแขนงทางจิตวิญญาณที่ใช้เครื่องราง คาถา และการรักษาที่เกี่ยวกับผี และร่างทรงซึ่งเชื่อกันว่ามีวิญญาณมาประทับก็ยังมีบทบาทอยู่ งานวิจัยในจังหวัดชัยภูมิพบว่าการเป็นร่างทรงยังเป็นศูนย์กลางของการเยียวยาและชีวิตทางสังคมในภาคอีสาน โดยอยู่ร่วมกับพุทธศาสนา ขณะที่ร่างทรงของบุคคลในประวัติศาสตร์ช่วยรักษาความทรงจำของท้องถิ่นไว้

คำถามที่พบบ่อย

การรักษาแบบชามานพิสูจน์ได้ทางวิทยาศาสตร์ไหม

ไม่ได้ ไม่มีหลักฐานทางวิทยาศาสตร์ว่าพิธีชามานรักษาโรคได้ นักวิจัยศึกษาชามานในฐานะปรากฏการณ์ทางวัฒนธรรมและศาสนา และศึกษาภาวะภวังค์ในฐานะประสบการณ์ทางจิต ไม่ใช่การบำบัดที่พิสูจน์แล้ว

«การเดินทางแบบชามาน» คืออะไร

คือประสบการณ์ภายในที่มีผู้นำ คล้ายภวังค์ มักประกอบเสียงกลองสม่ำเสมอ โดยผู้ปฏิบัติพยายามติดต่อวิญญาณผู้ช่วย

เหมือนกับร่างทรงในไทยไหม

ไม่เหมือน ร่างทรงไทยเป็นธรรมเนียมท้องถิ่นที่เชื่อมโยงกับพุทธศาสนาและผีท้องถิ่น ส่วนเวิร์กช็อปชามานแบบตะวันตกส่วนใหญ่ใช้แนวของฮาร์เนอร์

ปลอดภัยไหม

พิธีที่ใช้แค่เสียงกลองโดยทั่วไปค่อนข้างอ่อนโยน แต่ควรหลีกเลี่ยงสารออกฤทธิ์ต่อจิตประสาท อย่าใช้แทนการรักษาทางการแพทย์ และปรึกษาแพทย์ก่อนหากมีปัญหาสุขภาพจิต

ศาสตร์อื่นในหมวดจิตวิญญาณและการพยากรณ์

บน pranathai

ค้นหาผู้ให้บริการการบำบัดแบบชาแมน

ยังไม่มีผู้ให้บริการศาสตร์นี้บน pranathai คุณเป็นผู้ให้บริการในเมืองนี้ไหม สร้างหน้าโปรไฟล์ฟรี

แหล่งข้อมูล

  1. Shamanism: Wikipedia
  2. Core shamanism: Wikipedia
  3. Ian G. Baird, The cult of Phaya Narin Songkhram: Spirit mediums and shifting sociocultural boundaries in northeastern Thailand, Journal of Southeast Asian Studies 45(1), 2014
  4. Visisya Pinthongvijayakul, Performing the Isan Subject: Spirit Mediums and Ritual Embodiment, ANU PhD thesis (2015)
  5. Thai traditional medicine: Wikipedia