ข้ามไปที่เนื้อหา
pranathai

โภชนาการและดีท็อกซ์

นักโภชนาการ

นักโภชนาการคือผู้ที่เรียนด้านวิทยาศาสตร์โภชนาการ และให้ข้อมูลกับคำแนะนำว่าอาหารส่งผลต่อสุขภาพและความเป็นอยู่อย่างไร

ความหนักเบาเบา

ต้นกำเนิด

สากล

ประวัติ

วิทยาศาสตร์โภชนาการสมัยใหม่ ในไทย สถาบันโภชนาการ มหาวิทยาลัยมหิดล (ก่อตั้งปี 2520) เปิดหลักสูตรปริญญาโทด้านโภชนาการหลักสูตรแรกของประเทศ

ใบอนุญาตในไทย

ไม่จำเป็น

01

ที่มา

โภชนาการกลายเป็นศาสตร์จากงานวิจัยเรื่องสารอาหาร เมแทบอลิซึม และสาธารณสุข นักโภชนาการนำความรู้นี้ไปใช้ในงานสาธารณสุข งานวิจัย อุตสาหกรรมอาหาร การศึกษา สื่อ และการให้บริการส่วนตัว

ในประเทศไทย ศาสตร์ด้านโภชนาการเติบโตจากการแก้ปัญหาภาวะทุพโภชนาการในเด็ก สถาบันโภชนาการ มหาวิทยาลัยมหิดล ก่อตั้งขึ้นในปี 2520 เพื่อแก้ปัญหาโภชนาการระดับชาติ และเปิดหลักสูตรปริญญาโทด้านโภชนาการหลักสูตรแรกของประเทศในปีเดียวกัน ต่อมามีส่วนสำคัญในการพัฒนาฉลากโภชนาการ ตารางคุณค่าทางโภชนาการของอาหารไทย และสัญลักษณ์ทางเลือกสุขภาพ

ต่างจากคำว่า “นักกำหนดอาหาร” คำว่า “นักโภชนาการ” ไม่ได้เป็นตำแหน่งที่กฎหมายควบคุมเสมอไป ในสหราชอาณาจักรคำนี้ไม่ได้รับการคุ้มครอง และมีทะเบียนแบบสมัครใจ (UK Voluntary Register of Nutritionists ของ Association for Nutrition) สำหรับนักโภชนาการที่มีคุณวุฒิ

02

หลักการ

นักโภชนาการทำงานจากหลักฐานทางวิทยาศาสตร์เรื่องอาหารกับสุขภาพ จุดเริ่มต้นที่พบบ่อยคือหลักการกินเพื่อสุขภาพขององค์การอนามัยโลก ได้แก่ ความเพียงพอ ความสมดุล ความพอดี และความหลากหลาย เช่น กินผักและผลไม้อย่างน้อยวันละ 400 กรัม น้ำตาลอิสระไม่เกินร้อยละ 10 ของพลังงาน และเกลือไม่เกินวันละ 5 กรัม

โดยทั่วไป นักโภชนาการให้คำแนะนำและความรู้แก่คนที่สุขภาพดีหรือชุมชน ส่วนการประเมินและบำบัดปัญหาโภชนาการในผู้ป่วยเป็นบทบาทของนักกำหนดอาหารที่ขึ้นทะเบียน ซึ่งเป็นการแบ่งบทบาททั้งตามสมาคมนักกำหนดอาหารอังกฤษและตามกฎหมายไทย

สิ่งที่ผู้คนมองหา

  • เข้าใจพื้นฐานของการกินอาหารอย่างสมดุล
  • อ่านฉลากอาหารและเปรียบเทียบผลิตภัณฑ์
  • วางแผนมื้ออาหารประจำวันที่ดีต่อสุขภาพสำหรับตัวเองหรือครอบครัว
  • รับข้อมูลที่เชื่อถือได้เกี่ยวกับสูตรลดน้ำหนักและกระแสอาหารต่าง ๆ
  • สนับสนุนโครงการโภชนาการในชุมชน โรงเรียน หรือที่ทำงาน
03

ส่งผลต่อร่างกายอย่างไร

นักโภชนาการทำงานผ่านการเลือกอาหารและการให้ความรู้ ไม่ใช่การบำบัดร่างกายโดยตรง

123
04

ขั้นตอนการรับบริการ

  1. 01

    สิ่งที่อยากรู้

    คุณเล่าว่าอยากเข้าใจหรืออยากเปลี่ยนอะไรในการกินของตัวเอง

  2. 02

    นิสัยการกินปัจจุบัน

    นักโภชนาการดูว่าปกติคุณกินและดื่มอะไร และกิจวัตรประจำวันเป็นอย่างไร

  3. 03

    ให้ข้อมูล

    คุณได้รับข้อมูลที่อิงหลักฐาน เช่น หลักการกินเพื่อสุขภาพ หรือวิธีอ่านฉลากอาหาร

  4. 04

    ไอเดียที่ทำได้จริง

    ร่วมกันเลือกการเปลี่ยนแปลงง่าย ๆ ไม่กี่อย่างที่ลองทำได้

  5. 05

    ส่งต่อเมื่อจำเป็น

    หากเกี่ยวข้องกับโรค นักโภชนาการที่ดีจะแนะนำให้คุณพบแพทย์หรือนักกำหนดอาหารที่มีใบอนุญาต

ข้อควรระวัง

  • สอบถามเรื่องการศึกษา ปริญญาด้านวิทยาศาสตร์โภชนาการเป็นสัญญาณที่ดี ในสหราชอาณาจักรให้ดูการขึ้นทะเบียน (RNutr หรือ ANutr)
  • หากมีโรคประจำตัว ตั้งครรภ์ หรือใช้ยาเป็นประจำ ควรพบแพทย์หรือนักกำหนดอาหารที่มีใบอนุญาตสำหรับโภชนบำบัด
  • ในไทย การกำหนดอาหารเพื่อการบำบัดให้ผู้ป่วยถือเป็นการประกอบโรคศิลปะสาขาการกำหนดอาหาร ต้องมีใบอนุญาต
  • ระวังผู้ที่อ้างตัวเป็นนักโภชนาการเพื่อขายผลิตภัณฑ์เสริมอาหารหรือสัญญาว่าจะลดน้ำหนักได้เร็ว

เป็นการดูแลเสริม ไม่สามารถใช้แทนคำแนะนำของแพทย์ได้

05

ในประเทศไทย

ในประเทศไทยมีการเรียนการสอนด้านโภชนาการในระดับมหาวิทยาลัย โดยเฉพาะที่สถาบันโภชนาการ มหาวิทยาลัยมหิดล ซึ่งผลิตบัณฑิตด้านโภชนาการตั้งแต่ปี 2520 และทำงานด้านนโยบายอาหารและโภชนาการของประเทศ อย่างไรก็ตาม ตั้งแต่มีพระราชกฤษฎีกาปี 2563 ตำแหน่งวิชาชีพที่กฎหมายคุ้มครองสำหรับการดูแลโภชนาการทางคลินิกคือ “นักกำหนดอาหาร” การประเมินภาวะโภชนาการของผู้ป่วย การวางแผนโภชนบำบัด และการดัดแปลงอาหารเฉพาะโรค ต้องทำโดยผู้มีใบอนุญาตผู้ประกอบโรคศิลปะ สาขาการกำหนดอาหาร บทความวิชาการด้านกฎหมายปี 2565 ระบุว่าเหตุผลหนึ่งของกฎหมายนี้คือมีผู้อ้างตนเป็นนักโภชนาการหรือนักโภชนบำบัดโดยไม่ได้เรียนด้านการกำหนดอาหาร และยกตัวอย่างกรณีที่สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยาตรวจพบผลิตภัณฑ์เสริมอาหารลดน้ำหนักที่แอบอ้างนักโภชนาการและอ้างว่าลดน้ำหนักได้ 15 กิโลกรัมใน 1 สัปดาห์

คำถามที่พบบ่อย

นักโภชนาการกับนักกำหนดอาหารเหมือนกันไหม

ไม่เหมือนกันทีเดียว ทั้งคู่เรียนด้านโภชนาการ แต่ในไทยและสหราชอาณาจักร มีเพียงนักกำหนดอาหารที่เป็นตำแหน่งตามกฎหมาย ซึ่งประเมินและบำบัดปัญหาโภชนาการในผู้ป่วยได้ ส่วนนักโภชนาการมักให้คำแนะนำและความรู้ทั่วไป

เมื่อไรควรเลือกพบนักโภชนาการ

เมื่อมีคำถามทั่วไปเรื่องการกินเพื่อสุขภาพ ฉลากอาหาร หรือมื้ออาหารประจำวัน และไม่มีโรคประจำตัวที่ต้องดูแลเป็นพิเศษ

จะรู้ได้อย่างไรว่านักโภชนาการมีคุณวุฒิ

สอบถามเรื่องปริญญาและสถาบันที่เรียน ในสหราชอาณาจักร นักโภชนาการที่ขึ้นทะเบียนจะมีชื่ออยู่ใน UK Voluntary Register of Nutritionists

นักโภชนาการสั่งผลิตภัณฑ์เสริมอาหารได้ไหม

นักโภชนาการให้ข้อมูลได้ แต่ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่สามารถทดแทนการกินอาหารที่หลากหลาย หากใช้ยาหรือมีปัญหาสุขภาพ ควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อน

ศาสตร์อื่นในหมวดโภชนาการและดีท็อกซ์

บน pranathai

ค้นหาผู้ให้บริการนักโภชนาการ

ยังไม่มีผู้ให้บริการศาสตร์นี้บน pranathai คุณเป็นผู้ให้บริการในเมืองนี้ไหม สร้างหน้าโปรไฟล์ฟรี

แหล่งข้อมูล

  1. What are the differences between dietitians and nutritionists? – British Dietetic Association
  2. Association for Nutrition – UK Voluntary Register of Nutritionists
  3. Healthy diet – WHO fact sheet
  4. Tracing our 50-year journey – Institute of Nutrition, Mahidol University (INMU)
  5. Royal Decree designating dietetics as a branch of the art of healing, B.E. 2563 (2020) – Journal of Legal Entity Management and Local Innovation, vol. 8 no. 9, 2022
  6. Dietitian – NHS Health Careers