โภชนาการและดีท็อกซ์
นักโภชนาการ
นักโภชนาการคือผู้ที่เรียนด้านวิทยาศาสตร์โภชนาการ และให้ข้อมูลกับคำแนะนำว่าอาหารส่งผลต่อสุขภาพและความเป็นอยู่อย่างไร
ความหนักเบาเบา
ต้นกำเนิด
สากล
ประวัติ
วิทยาศาสตร์โภชนาการสมัยใหม่ ในไทย สถาบันโภชนาการ มหาวิทยาลัยมหิดล (ก่อตั้งปี 2520) เปิดหลักสูตรปริญญาโทด้านโภชนาการหลักสูตรแรกของประเทศ
ใบอนุญาตในไทย
ไม่จำเป็น
ที่มา
โภชนาการกลายเป็นศาสตร์จากงานวิจัยเรื่องสารอาหาร เมแทบอลิซึม และสาธารณสุข นักโภชนาการนำความรู้นี้ไปใช้ในงานสาธารณสุข งานวิจัย อุตสาหกรรมอาหาร การศึกษา สื่อ และการให้บริการส่วนตัว
ในประเทศไทย ศาสตร์ด้านโภชนาการเติบโตจากการแก้ปัญหาภาวะทุพโภชนาการในเด็ก สถาบันโภชนาการ มหาวิทยาลัยมหิดล ก่อตั้งขึ้นในปี 2520 เพื่อแก้ปัญหาโภชนาการระดับชาติ และเปิดหลักสูตรปริญญาโทด้านโภชนาการหลักสูตรแรกของประเทศในปีเดียวกัน ต่อมามีส่วนสำคัญในการพัฒนาฉลากโภชนาการ ตารางคุณค่าทางโภชนาการของอาหารไทย และสัญลักษณ์ทางเลือกสุขภาพ
ต่างจากคำว่า “นักกำหนดอาหาร” คำว่า “นักโภชนาการ” ไม่ได้เป็นตำแหน่งที่กฎหมายควบคุมเสมอไป ในสหราชอาณาจักรคำนี้ไม่ได้รับการคุ้มครอง และมีทะเบียนแบบสมัครใจ (UK Voluntary Register of Nutritionists ของ Association for Nutrition) สำหรับนักโภชนาการที่มีคุณวุฒิ
หลักการ
นักโภชนาการทำงานจากหลักฐานทางวิทยาศาสตร์เรื่องอาหารกับสุขภาพ จุดเริ่มต้นที่พบบ่อยคือหลักการกินเพื่อสุขภาพขององค์การอนามัยโลก ได้แก่ ความเพียงพอ ความสมดุล ความพอดี และความหลากหลาย เช่น กินผักและผลไม้อย่างน้อยวันละ 400 กรัม น้ำตาลอิสระไม่เกินร้อยละ 10 ของพลังงาน และเกลือไม่เกินวันละ 5 กรัม
โดยทั่วไป นักโภชนาการให้คำแนะนำและความรู้แก่คนที่สุขภาพดีหรือชุมชน ส่วนการประเมินและบำบัดปัญหาโภชนาการในผู้ป่วยเป็นบทบาทของนักกำหนดอาหารที่ขึ้นทะเบียน ซึ่งเป็นการแบ่งบทบาททั้งตามสมาคมนักกำหนดอาหารอังกฤษและตามกฎหมายไทย
สิ่งที่ผู้คนมองหา
- เข้าใจพื้นฐานของการกินอาหารอย่างสมดุล
- อ่านฉลากอาหารและเปรียบเทียบผลิตภัณฑ์
- วางแผนมื้ออาหารประจำวันที่ดีต่อสุขภาพสำหรับตัวเองหรือครอบครัว
- รับข้อมูลที่เชื่อถือได้เกี่ยวกับสูตรลดน้ำหนักและกระแสอาหารต่าง ๆ
- สนับสนุนโครงการโภชนาการในชุมชน โรงเรียน หรือที่ทำงาน
ส่งผลต่อร่างกายอย่างไร
นักโภชนาการทำงานผ่านการเลือกอาหารและการให้ความรู้ ไม่ใช่การบำบัดร่างกายโดยตรง
ขั้นตอนการรับบริการ
- 01
สิ่งที่อยากรู้
คุณเล่าว่าอยากเข้าใจหรืออยากเปลี่ยนอะไรในการกินของตัวเอง
- 02
นิสัยการกินปัจจุบัน
นักโภชนาการดูว่าปกติคุณกินและดื่มอะไร และกิจวัตรประจำวันเป็นอย่างไร
- 03
ให้ข้อมูล
คุณได้รับข้อมูลที่อิงหลักฐาน เช่น หลักการกินเพื่อสุขภาพ หรือวิธีอ่านฉลากอาหาร
- 04
ไอเดียที่ทำได้จริง
ร่วมกันเลือกการเปลี่ยนแปลงง่าย ๆ ไม่กี่อย่างที่ลองทำได้
- 05
ส่งต่อเมื่อจำเป็น
หากเกี่ยวข้องกับโรค นักโภชนาการที่ดีจะแนะนำให้คุณพบแพทย์หรือนักกำหนดอาหารที่มีใบอนุญาต
ข้อควรระวัง
- สอบถามเรื่องการศึกษา ปริญญาด้านวิทยาศาสตร์โภชนาการเป็นสัญญาณที่ดี ในสหราชอาณาจักรให้ดูการขึ้นทะเบียน (RNutr หรือ ANutr)
- หากมีโรคประจำตัว ตั้งครรภ์ หรือใช้ยาเป็นประจำ ควรพบแพทย์หรือนักกำหนดอาหารที่มีใบอนุญาตสำหรับโภชนบำบัด
- ในไทย การกำหนดอาหารเพื่อการบำบัดให้ผู้ป่วยถือเป็นการประกอบโรคศิลปะสาขาการกำหนดอาหาร ต้องมีใบอนุญาต
- ระวังผู้ที่อ้างตัวเป็นนักโภชนาการเพื่อขายผลิตภัณฑ์เสริมอาหารหรือสัญญาว่าจะลดน้ำหนักได้เร็ว
เป็นการดูแลเสริม ไม่สามารถใช้แทนคำแนะนำของแพทย์ได้
ในประเทศไทย
ในประเทศไทยมีการเรียนการสอนด้านโภชนาการในระดับมหาวิทยาลัย โดยเฉพาะที่สถาบันโภชนาการ มหาวิทยาลัยมหิดล ซึ่งผลิตบัณฑิตด้านโภชนาการตั้งแต่ปี 2520 และทำงานด้านนโยบายอาหารและโภชนาการของประเทศ อย่างไรก็ตาม ตั้งแต่มีพระราชกฤษฎีกาปี 2563 ตำแหน่งวิชาชีพที่กฎหมายคุ้มครองสำหรับการดูแลโภชนาการทางคลินิกคือ “นักกำหนดอาหาร” การประเมินภาวะโภชนาการของผู้ป่วย การวางแผนโภชนบำบัด และการดัดแปลงอาหารเฉพาะโรค ต้องทำโดยผู้มีใบอนุญาตผู้ประกอบโรคศิลปะ สาขาการกำหนดอาหาร บทความวิชาการด้านกฎหมายปี 2565 ระบุว่าเหตุผลหนึ่งของกฎหมายนี้คือมีผู้อ้างตนเป็นนักโภชนาการหรือนักโภชนบำบัดโดยไม่ได้เรียนด้านการกำหนดอาหาร และยกตัวอย่างกรณีที่สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยาตรวจพบผลิตภัณฑ์เสริมอาหารลดน้ำหนักที่แอบอ้างนักโภชนาการและอ้างว่าลดน้ำหนักได้ 15 กิโลกรัมใน 1 สัปดาห์
คำถามที่พบบ่อย
นักโภชนาการกับนักกำหนดอาหารเหมือนกันไหม
ไม่เหมือนกันทีเดียว ทั้งคู่เรียนด้านโภชนาการ แต่ในไทยและสหราชอาณาจักร มีเพียงนักกำหนดอาหารที่เป็นตำแหน่งตามกฎหมาย ซึ่งประเมินและบำบัดปัญหาโภชนาการในผู้ป่วยได้ ส่วนนักโภชนาการมักให้คำแนะนำและความรู้ทั่วไป
เมื่อไรควรเลือกพบนักโภชนาการ
เมื่อมีคำถามทั่วไปเรื่องการกินเพื่อสุขภาพ ฉลากอาหาร หรือมื้ออาหารประจำวัน และไม่มีโรคประจำตัวที่ต้องดูแลเป็นพิเศษ
จะรู้ได้อย่างไรว่านักโภชนาการมีคุณวุฒิ
สอบถามเรื่องปริญญาและสถาบันที่เรียน ในสหราชอาณาจักร นักโภชนาการที่ขึ้นทะเบียนจะมีชื่ออยู่ใน UK Voluntary Register of Nutritionists
นักโภชนาการสั่งผลิตภัณฑ์เสริมอาหารได้ไหม
นักโภชนาการให้ข้อมูลได้ แต่ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่สามารถทดแทนการกินอาหารที่หลากหลาย หากใช้ยาหรือมีปัญหาสุขภาพ ควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อน
ศาสตร์อื่นในหมวดโภชนาการและดีท็อกซ์
บน pranathai
ค้นหาผู้ให้บริการนักโภชนาการ
ยังไม่มีผู้ให้บริการศาสตร์นี้บน pranathai คุณเป็นผู้ให้บริการในเมืองนี้ไหม สร้างหน้าโปรไฟล์ฟรี
แหล่งข้อมูล
- What are the differences between dietitians and nutritionists? – British Dietetic Association
- Association for Nutrition – UK Voluntary Register of Nutritionists
- Healthy diet – WHO fact sheet
- Tracing our 50-year journey – Institute of Nutrition, Mahidol University (INMU)
- Royal Decree designating dietetics as a branch of the art of healing, B.E. 2563 (2020) – Journal of Legal Entity Management and Local Innovation, vol. 8 no. 9, 2022
- Dietitian – NHS Health Careers