การนวดแบบดั้งเดิม

นวดกดจุดฝ่าเท้า

การนวดเท้าตามแนวคิดที่ว่าแต่ละบริเวณของฝ่าเท้าสัมพันธ์กับส่วนอื่นของร่างกาย ในไทยนิยมเป็นการนวดเท้าเพื่อผ่อนคลาย

ความหนักเบาปานกลาง

ต้นกำเนิด

วิธีสมัยใหม่จากสหรัฐอเมริกา (Zone Therapy) ที่ไทยนำมาปรับใช้

ประวัติ

การนวดกดจุดสะท้อนแบบสมัยใหม่ก่อตัวในทศวรรษ 1930 ส่วนข้อกล่าวอ้างว่ามีต้นกำเนิดจากอียิปต์หรือจีนโบราณยังไม่แน่ชัด

ใบอนุญาตในไทย

ไม่จำเป็น

ที่มา

มักมีการกล่าวว่าการนวดกดจุดสะท้อนเท้าเก่าแก่มาก โดยอ้างภาพจิตรกรรมในสุสานอียิปต์ราว 2330 ปีก่อนคริสตกาล และบางแหล่งอ้างว่ามีประวัติในจีน 5,000 ปี แต่ผู้ทบทวนวรรณกรรมระบุว่าไม่พบหลักฐานยืนยันข้อหลังนี้ สิ่งที่สืบย้อนได้ชัดเจนคือวิธีการสมัยใหม่

ต้นศตวรรษที่ 20 แพทย์ชาวอเมริกัน วิลเลียม ฟิตซ์เจอรัลด์ เผยแพร่แนวคิด “Zone Therapy” ที่แบ่งร่างกายเป็นโซนเชื่อมกับมือและเท้า ในทศวรรษ 1930 ยูนิส อิงแฮม ซึ่งทำงานร่วมกับ ดร.ไรลีย์ ได้ทำแผนที่ร่างกายทั้งหมดลงบนฝ่าเท้าและเผยแพร่ผ่านหนังสือของเธอ ปัจจุบันวิธีของอิงแฮมและวิธี Rwo Shur เป็นสองแนวทางที่รู้จักกันมากที่สุดในระดับสากล

ในประเทศไทย การนวดเท้าเป็นบริการที่พบบ่อยที่สุดอย่างหนึ่งในร้านนวดและสปา โรงเรียนแพทย์แผนโบราณวัดโพธิ์มีหลักสูตรนวดเท้า และ “การนวดเท้าวัดโพธิ์” เป็นรายวิชาหนึ่งในหลักสูตรการแพทย์แผนไทยบัณฑิต ตามมาตรฐานคุณวุฒิของกระทรวงศึกษาธิการ พ.ศ. 2560

หลักการ

การนวดกดจุดสะท้อนตั้งอยู่บนความเชื่อว่าร่างกายทั้งหมดสะท้อนอยู่บนเท้า แต่ละบริเวณของฝ่าเท้า “สะท้อน” อวัยวะหรือส่วนหนึ่งของร่างกาย การกดจึงอาจส่งผลถึงส่วนนั้น ผู้ปฏิบัติเสนอคำอธิบายไว้หลายแบบ ตั้งแต่ระบบประสาทไปจนถึงสนามพลังงาน แต่ยังไม่มีแบบใดพิสูจน์ได้ด้วยการทดลอง

การนวดเท้าแบบไทยมักผสมผสานแผนที่จุดสะท้อนเข้ากับหลักเส้นของการนวดไทย และเทคนิคผ่อนคลายบริเวณขาส่วนล่าง

สิ่งที่ผู้คนมองหา

ผ่อนคลายเท้าที่เหนื่อยล้าจากการเดินหรือยืนนาน
เป็นจุดเริ่มต้นที่ง่ายและสบายสำหรับผู้ที่เพิ่งรู้จักการนวดไทย
รู้สึกอุ่นและเบาบริเวณเท้าและน่อง
คลายเครียดและได้พักอย่างสงบ
สัมผัสการดูแลสุขภาพที่ได้รับความนิยม ไม่ใช่วิธีวินิจฉัยหรือรักษาโรค

ส่งผลต่อร่างกายอย่างไร

ผู้นวดใช้นิ้วหัวแม่มือ ข้อนิ้ว หรืออุปกรณ์ขนาดเล็กกดตามบริเวณต่าง ๆ ของฝ่าเท้า และนวดข้อเท้ากับขาส่วนล่าง

ขั้นตอนการรับบริการ

01
ซักประวัติ
แจ้งผู้นวดหากตั้งครรภ์ ปวดหรือบวมที่ขา มีแผล ปัญหาผิวหนัง เบาหวาน หรือปัญหาการไหลเวียนเลือด
02
แช่เท้า
หลายแห่งเริ่มด้วยการล้างหรือแช่เท้าในน้ำอุ่น
03
ทาครีมหรือบาล์ม
ทาครีมหรือบาล์มบาง ๆ ที่เท้าและขาส่วนล่าง
04
กดจุดสะท้อน
ผู้นวดกดไล่ทั่วฝ่าเท้า นิ้วเท้า และส้นเท้า ด้วยนิ้วหัวแม่มือ ข้อนิ้ว หรืออุปกรณ์ขนาดเล็ก
05
นวดขาและปิดท้าย
นวดน่องและข้อเท้า แล้วจบด้วยการลูบเบา ๆ

ข้อควรระวัง

หญิงตั้งครรภ์: หลีกเลี่ยงการนวดขาและเท้า เว้นแต่แพทย์ยืนยันว่าไม่มีความเสี่ยงเรื่องลิ่มเลือด เคยมีกรณีที่เชียงใหม่ หญิงตั้งครรภ์เสียชีวิตจากลิ่มเลือดอุดตันในปอดหลังนวดเท้าและขา ซึ่งทำให้ลิ่มเลือดที่ไม่เคยตรวจพบหลุดลอย
ห้ามนวดขาที่บวม ปวด แดง หรืออุ่นผิดปกติ เพราะอาจมีภาวะหลอดเลือดดำส่วนลึกอุดตัน
หลีกเลี่ยงเมื่อมีไข้หรือการติดเชื้อ ท้องเสียหรืออาเจียน หรือมีโรคผิวหนัง การอักเสบ หรือแผลที่เท้า
ผู้ป่วยเบาหวาน ผู้มีปลายประสาทเสื่อม หรือการไหลเวียนเลือดที่เท้าไม่ดี ควรปรึกษาแพทย์และขอให้กดเบา ๆ
การนวดกดจุดสะท้อนไม่สามารถวินิจฉัยโรคได้ อย่าใช้แทนการตรวจหรือการรักษาทางการแพทย์

เป็นการดูแลเสริม ไม่สามารถใช้แทนคำแนะนำของแพทย์ได้

ในประเทศไทย

การนวดเท้ามีให้บริการในร้านนวด สปา และคลินิกแพทย์แผนไทยทั่วประเทศ เช่นเดียวกับบริการนวดอื่น กิจการนวดเท้าอยู่ภายใต้ พ.ร.บ.สถานประกอบการเพื่อสุขภาพ พ.ศ. 2559 สถานประกอบการต้องได้รับอนุญาต และพนักงานต้องขึ้นทะเบียนเป็นผู้ให้บริการหลังผ่านหลักสูตรที่ได้รับการรับรอง และยังมีการสอนในหลักสูตรปริญญาการแพทย์แผนไทยด้วย ด้านหลักฐาน งานทบทวนอย่างเป็นระบบปี 2552 จากการทดลองแบบสุ่ม 18 เรื่อง สรุปว่ายังไม่มีหลักฐานที่น่าเชื่อถือว่าการนวดกดจุดสะท้อนรักษาโรคใดได้ งานทบทวนปี 2558 ก็สรุปในทำนองเดียวกัน ส่วนงานวิจัยไทยเรื่องการนวดเท้าในผู้ป่วยเบาหวานที่มีปลายประสาทเสื่อมให้ผลที่น่าสนใจ แต่ยังเป็นการศึกษาขนาดเล็ก และผู้วิจัยเสนอให้ทำการทดลองที่ใหญ่ขึ้น

คำถามที่พบบ่อย

นวดเท้าช่วยตรวจหาโรคได้ไหม

ไม่ได้ ไม่มีหลักฐานที่เชื่อถือได้ว่าเท้าบอกโรคได้ และงานทบทวนเตือนว่าการใช้การนวดกดจุดสะท้อนเพื่อวินิจฉัยอาจให้ผลที่ผิดพลาด

ต่างจากการนวดเท้าทั่วไปอย่างไร

ในทางปฏิบัติ การนวดเท้าแบบไทยผสมผสานแผนที่จุดสะท้อนกับเทคนิคการนวดไทยที่เท้าและขาส่วนล่าง ไม่ว่าทฤษฎีจะเป็นอย่างไร คนส่วนใหญ่ชอบเพราะผ่อนคลาย

ตั้งครรภ์นวดเท้าได้ไหม

กรมการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือกแนะนำให้หลีกเลี่ยงการนวดในไตรมาสแรกและไตรมาสสุดท้าย การตั้งครรภ์เพิ่มความเสี่ยงลิ่มเลือด จึงควรปรึกษาแพทย์ก่อน

ควรรู้สึกเจ็บไหม

บางจุดอาจรู้สึกตึงหรือเจ็บเล็กน้อย แต่ไม่ควรเจ็บมาก ขอให้ผู้นวดลดแรงได้ตลอดเวลา

ศาสตร์อื่นในหมวดการนวดแบบดั้งเดิม

บน pranathai

ค้นหาผู้ให้บริการนวดกดจุดฝ่าเท้า

ยังไม่มีผู้ให้บริการศาสตร์นี้บน pranathai คุณเป็นผู้ให้บริการในเมืองนี้ไหม สร้างหน้าโปรไฟล์ฟรี