ข้ามไปที่เนื้อหา
pranathai

การนวดแบบดั้งเดิม

ชิอัตสึ

ศาสตร์การกดจุดแบบญี่ปุ่นที่ทำขณะสวมเสื้อผ้า ใช้นิ้วและฝ่ามือกดไล่ตามแนวเส้นลมปราณดั้งเดิม ร่วมกับการยืดเหยียดเบา ๆ

ความหนักเบาปานกลาง

ต้นกำเนิด

ญี่ปุ่น

ประวัติ

ชื่อนี้ปรากฏในตำราตั้งแต่ปี 1919 และได้รับการรับรองในกฎหมายใบอนุญาตของญี่ปุ่นหลังสงคราม (ปี 1947)

ระยะเวลาต่อครั้ง

ประมาณ 60 นาที

ใบอนุญาตในไทย

ไม่จำเป็น

01

ที่มา

คำว่า ชิอัตสึ ในภาษาญี่ปุ่นแปลว่า ‘การกดด้วยนิ้ว’ พัฒนามาจาก อันมะ ซึ่งเป็นการนวดแบบญี่ปุ่นที่เก่าแก่กว่า เอกสารสรุปประวัติระบุว่าคำว่าชิอัตสึปรากฏในหนังสือของทามาอิ เท็มปากุ เมื่อปี 1919 หลังจากนั้นผู้ฝึกจึงพยายามแยกวิธีของตนออกจากอันมะให้ชัดเจน

หลังสงครามโลกครั้งที่สอง ญี่ปุ่นปรับปรุงกฎหมายว่าด้วยการนวด การฝังเข็ม และการรมยา (ปี 1947) ภายใต้กฎหมายนี้และการแก้ไขในภายหลัง ผู้ประกอบวิชาชีพอันมะสามารถทำการนวดและการกดด้วยนิ้วได้ และชื่อใบอนุญาตเปลี่ยนเป็น ‘ผู้ประกอบวิชาชีพอันมะ-นวด-ชิอัตสึ’ ซึ่งออกโดยรัฐมนตรีกระทรวงสาธารณสุข แรงงาน และสวัสดิการ ชิอัตสึในญี่ปุ่นจึงเป็นวิชาชีพที่ต้องมีใบอนุญาต

โทคุจิโร นามิโคชิ (1905–2000) มักได้รับการยกย่องว่าเป็นผู้วางรากฐานชิอัตสึสมัยใหม่ ลูกศิษย์ของเขาคือ ชิซุโตะ มาสุนางะ ได้พัฒนารูปแบบที่เรียกว่า เซนชิอัตสึ ต่อมาชิอัตสึแพร่หลายไปต่างประเทศ และได้รับความนิยมเป็นพิเศษในยุโรป

02

หลักการ

ชิอัตสึอิงแนวคิดของเอเชียตะวันออกที่ว่า พลังชีวิต (คิ หรือ ชี่) ไหลเวียนในร่างกายตามเส้นทางที่เรียกว่าเส้นลมปราณ ผู้ฝึกจะกดจุดตามแนวเส้นเหล่านี้และใช้การยืดเหยียด โดยมุ่งคลายการติดขัดและคืนสมดุลให้ร่างกาย

แนวคิดเหล่านี้เป็นความเชื่อดั้งเดิม ไม่ใช่สรีรวิทยาที่พิสูจน์แล้ว การทบทวนวรรณกรรมอย่างเป็นระบบในปี 2011 พบว่างานวิจัยเรื่องชิอัตสึยังมีน้อยและคุณภาพไม่เพียงพอที่จะยืนยันผลต่อโรคใดโรคหนึ่ง แม้บางคนจะรายงานว่ารู้สึกผ่อนคลายและนอนหลับดีขึ้น

สิ่งที่ผู้คนมองหา

  • เพื่อผ่อนคลายอย่างลึกซึ้งและชะลอจังหวะชีวิต
  • เพื่อคลายความรู้สึกตึงของกล้ามเนื้อโดยรวม
  • เพื่อรับการยืดเหยียดเบา ๆ และรู้สึกว่าร่างกายเคลื่อนไหวได้คล่องขึ้น
  • เพื่อความรู้สึกสบายและการพักผ่อนที่ดีขึ้น (ตามที่ผู้รับบริการบางคนรายงาน)
  • เพื่อสัมผัสศาสตร์ดั้งเดิมของญี่ปุ่น
03

ส่งผลต่อร่างกายอย่างไร

ชิอัตสึทำงานผ่านการกดค้างไว้ ซึ่งมักใช้น้ำหนักตัวของผู้ฝึก ร่วมกับการยืดเหยียดและขยับข้อต่อให้ผู้รับ

12345
04

ขั้นตอนการรับบริการ

  1. 01

    สอบถามสุขภาพ

    ในครั้งแรก ผู้ฝึกจะสอบถามเรื่องสุขภาพ ประวัติการรักษา การนอนหลับ และวิถีชีวิตของคุณ

  2. 02

    สวมเสื้อผ้าตามปกติ

    คุณไม่ต้องถอดเสื้อผ้า ควรใส่ชุดหลวมสบาย เช่น กางเกงผ้าฝ้าย

  3. 03

    นอนบนฟูก

    โดยทั่วไปคุณจะนอนหรือนั่งบนฟูกที่ปูบนพื้น

  4. 04

    กดและยืด

    ผู้ฝึกใช้นิ้ว นิ้วโป้ง ฝ่ามือ ศอก เข่า และบางครั้งเท้า สลับการกดกับการยืดเหยียด

  5. 05

    พักหลังทำ

    อาจรู้สึกเพลีย ตึง หรือปวดศีรษะเล็กน้อย ซึ่งมักหายไปเองภายในไม่กี่ชั่วโมง

ข้อควรระวัง

  • หากเป็นโรคกระดูกพรุนหรือเกล็ดเลือดต่ำ ควรขอรูปแบบที่เบาลงและปรึกษาแพทย์ก่อน
  • ระหว่างตั้งครรภ์ โดยเฉพาะไตรมาสแรก มีบางจุดที่ตามธรรมเนียมจะหลีกเลี่ยง ควรแจ้งผู้ฝึกว่าคุณตั้งครรภ์
  • ควรเลื่อนนัดหากมีไข้
  • ปรึกษาแพทย์ก่อนหากเคยมีลิ่มเลือดหรือใช้ยาต้านการแข็งตัวของเลือด เพราะมีรายงานเหตุการณ์ร้ายแรงที่พบน้อย เช่น ลิ่มเลือด หลังการนวด ส่วนใหญ่เกิดกับเทคนิคที่ใช้แรงมาก
  • ชิอัตสึไม่ใช่สิ่งทดแทนการรักษาทางการแพทย์ อย่าใช้เป็นเหตุผลในการเลื่อนการพบแพทย์

เป็นการดูแลเสริม ไม่สามารถใช้แทนคำแนะนำของแพทย์ได้

05

ในประเทศไทย

ในประเทศไทย การนวดที่ให้บริการเชิงธุรกิจอยู่ภายใต้พระราชบัญญัติสถานประกอบการเพื่อสุขภาพ พ.ศ. 2559 ซึ่งมีผลบังคับใช้ตั้งแต่วันที่ 27 กันยายน 2559 โดยมีกรมสนับสนุนบริการสุขภาพ กระทรวงสาธารณสุข เป็นผู้กำกับดูแล กิจการสปา นวดเพื่อสุขภาพ และนวดเพื่อเสริมสวย ต้องได้รับใบอนุญาต และผู้ให้บริการต้องขึ้นทะเบียนหลังผ่านหลักสูตรที่ได้รับการรับรอง ใบอนุญาตชิอัตสึเป็นระบบของญี่ปุ่น จึงควรสอบถามผู้ฝึกว่าเรียนมาจากที่ใดและนานเท่าใด และตรวจดูว่าสถานบริการแสดงใบอนุญาตไว้

คำถามที่พบบ่อย

ต้องถอดเสื้อผ้าไหม

ไม่ต้อง ชิอัตสึทำผ่านเสื้อผ้า ควรสวมชุดที่หลวมและสบาย

เจ็บไหม

แรงกดอาจค่อนข้างหนักและบางครั้งไม่สบายตัว ให้บอกผู้ฝึกทันทีหากแรงเกินไป ไม่ควรรู้สึกเจ็บ

ชิอัตสึต่างจากการกดจุดอย่างไร

ทั้งสองอย่างใกล้เคียงกัน คือกดจุดตามเส้นลมปราณดั้งเดิม แต่ชิอัตสึมีการยืดเหยียดและขยับข้อต่อเพิ่มเติม และทำทั่วทั้งร่างกาย

มีหลักฐานทางวิทยาศาสตร์ไหม

ยังไม่มีสำหรับโรคใดโรคหนึ่ง งานทบทวนพบว่าหลักฐานเรื่องชิอัตสึยังจำกัดและคุณภาพต่ำ แม้ผู้รับบริการมักรายงานว่ารู้สึกผ่อนคลาย

ศาสตร์อื่นในหมวดการนวดแบบดั้งเดิม

บน pranathai

ค้นหาผู้ให้บริการชิอัตสึ

ยังไม่มีผู้ให้บริการศาสตร์นี้บน pranathai คุณเป็นผู้ให้บริการในเมืองนี้ไหม สร้างหน้าโปรไฟล์ฟรี

แหล่งข้อมูล

  1. Robinson N, Lorenc A, Liao X. The evidence for Shiatsu: a systematic review of Shiatsu and acupressure. BMC Complement Altern Med 2011;11:88
  2. Cancer Research UK – Shiatsu (complementary and alternative therapies)
  3. Japan Society of Acupuncture and Moxibustion – Education and licences for acupuncture in Japan (abstract)
  4. Wikipedia – Shiatsu (history section, secondary source)
  5. Wada Y, Yanagihara C, Nishimura Y. Internal jugular vein thrombosis associated with shiatsu massage of the neck. J Neurol Neurosurg Psychiatry 2005;76(1):142-3
  6. NCCIH (US National Institutes of Health) – Massage Therapy: What You Need To Know
  7. Jungsomjatepaisal P. Enforcement of Health Establishment Act, B.E. 2559 in Thailand. Journal of Health Science of Thailand 2020;29(2):303-313
  8. Matichon – Department of Health Service Support briefing on the Health Establishment Act B.E. 2559 (2016)