ข้ามไปที่เนื้อหา
pranathai

กายภาพและการบำบัดด้วยมือ

นวดระบายน้ำเหลือง

การระบายน้ำเหลืองด้วยมือเป็นเทคนิคที่เบามากและเป็นจังหวะ มุ่งช่วยให้น้ำเหลืองไหลเวียน ใช้เป็นหลักในการดูแลอาการบวม เช่น ภาวะบวมน้ำเหลือง

ความหนักเบาเบา

ต้นกำเนิด

ฝรั่งเศส (ริเวียร่า) พัฒนาโดยผู้บำบัดชาวเดนมาร์ก

ประวัติ

พัฒนาโดยเอมิลและเอสตริด วอดเดอร์ ตั้งแต่ปี ค.ศ. 1932 และนำเสนอที่ปารีสในปี ค.ศ. 1936

ใบอนุญาตในไทย

ไม่จำเป็น

01

ที่มา

การระบายน้ำเหลืองด้วยมือ (MLD) พัฒนาขึ้นในทศวรรษ 1930 โดยสามีภรรยาชาวเดนมาร์ก เอมิลและเอสตริด วอดเดอร์ ขณะทำงานที่ริเวียร่าฝรั่งเศสกับผู้ป่วยที่เป็นหวัดเรื้อรัง ทั้งสองสังเกตเห็นต่อมน้ำเหลืองบวม และเริ่มพัฒนาท่ามือแบบเบา ๆ เพื่อช่วยให้น้ำเหลืองเคลื่อนที่ตั้งแต่ปี ค.ศ. 1932

ทั้งคู่นำเสนอเทคนิคนี้ที่ปารีสในปี ค.ศ. 1936 และหลังสงครามโลกครั้งที่สองได้กลับไปโคเปนเฮเกน และใช้ชีวิตที่เหลือสอนเทคนิคนี้ ต่างจากการนวดแบบสแกนดิเนเวียที่ใช้แรงมากซึ่งนิยมในยุคนั้น วอดเดอร์ไม่สนับสนุนการกดแรง และใช้การสัมผัสเบา ๆ แทน

ปัจจุบัน "วิธีวอดเดอร์" และเทคนิคที่ใกล้เคียงใช้มากที่สุดในการดูแลภาวะบวมน้ำเหลืองทางการแพทย์ โดยเป็นส่วนหนึ่งของการรักษาที่เรียกว่าการบำบัดลดบวม ร่วมกับการใช้ผ้ายืดรัด การดูแลผิว และการออกกำลังกาย

02

หลักการ

ระบบน้ำเหลืองทำหน้าที่เก็บของเหลวส่วนเกินจากเนื้อเยื่อและส่งกลับเข้าสู่กระแสเลือดผ่านต่อมน้ำเหลือง MLD ตั้งอยู่บนแนวคิดว่า การเคลื่อนมือช้า ๆ เบา ๆ เป็นจังหวะ ที่ยืดผิวไปในทิศทางเฉพาะ อาจช่วยให้ของเหลวเคลื่อนไปยังต่อมน้ำเหลืองที่ยังทำงานได้ดี แรงกดตั้งใจให้เบามาก เบากว่าการนวดทั่วไปมาก

หลักฐานยังมีจำกัดและไม่สอดคล้องกัน การทบทวนวรรณกรรมของ Cochrane ปี ค.ศ. 2015 เรื่องแขนบวมหลังรักษามะเร็งเต้านม พบว่า MLD ปลอดภัยและอาจเพิ่มประโยชน์เล็กน้อยเมื่อใช้ร่วมกับการพันผ้ายืด โดยเฉพาะในผู้ที่บวมระดับน้อยถึงปานกลาง แต่การศึกษายังมีขนาดเล็ก ส่วนการใช้เพื่อสุขภาพทั่วไป ดีท็อกซ์ หรือลดน้ำหนัก ยังไม่มีหลักฐานที่ดีรองรับ

สิ่งที่ผู้คนมองหา

  • ช่วยดูแลภาวะบวมน้ำเหลือง เป็นส่วนหนึ่งของแผนการรักษา
  • อาการบวมหลังการผ่าตัดหรือบาดเจ็บบางชนิด เมื่อแพทย์แนะนำ
  • รู้สึกแขนขาเบาขึ้น ไม่หนักอึ้ง
  • การสัมผัสที่นุ่มนวลมากและผ่อนคลาย
  • เรียนรู้วิธีระบายน้ำเหลืองด้วยตัวเองที่บ้าน
03

ส่งผลต่อร่างกายอย่างไร

MLD ทำงานที่ผิวหนังและท่อน้ำเหลืองชั้นตื้นใต้ผิว ด้วยการลูบช้า ๆ เบา ๆ ตามทิศทางการไหลของน้ำเหลือง

1234
04

ขั้นตอนการรับบริการ

  1. 01

    ตรวจสุขภาพเบื้องต้น

    ผู้บำบัดจะถามประวัติสุขภาพ สาเหตุของอาการบวม และการรักษาที่ได้รับจากแพทย์

  2. 02

    จัดท่าให้สบาย

    คุณจะนอนลง มักถอดเสื้อผ้าบางส่วนและมีผ้าคลุม เพราะทำบนผิวโดยตรง

  3. 03

    เปิดทางระบาย

    เริ่มด้วยการเคลื่อนมือเบา ๆ ใกล้คอและต่อมน้ำเหลืองที่อยู่ใกล้บริเวณที่บวมที่สุด

  4. 04

    ระบายบริเวณที่บวม

    ลูบช้า ๆ เป็นจังหวะ ยืดผิวไปทางต่อมน้ำเหลืองเหล่านั้น ไม่ควรรู้สึกเจ็บเลย

  5. 05

    ผ้ายืดรัดและการดูแลตนเอง

    ในการดูแลภาวะบวมน้ำเหลือง มักตามด้วยการพันผ้ายืดหรือสวมปลอกรัด พร้อมคำแนะนำเรื่องการดูแลผิว การออกกำลังกาย และการนวดด้วยตัวเอง

ข้อควรระวัง

  • ไม่ควรทำ MLD หากสงสัยหรือมีลิ่มเลือดอุดตันในหลอดเลือดดำที่ยังไม่ได้รักษา ต้องรักษาให้เรียบร้อยก่อน
  • ปรึกษาแพทย์ก่อน หากมีโรคหัวใจรุนแรง หลอดเลือดดำอุดกั้น หรือมีปัญหาเลือดออกง่าย
  • หลีกเลี่ยงการทำบริเวณที่ติดเชื้อหรือขณะมีไข้ และควรรีบพบแพทย์หากแขนหรือขาที่บวมมีอาการแดง ร้อน และเจ็บ (อาจเป็นการติดเชื้อ)
  • หากเป็นหรือเคยเป็นมะเร็ง ควรถามทีมแพทย์ผู้รักษาว่าเหมาะจะทำ MLD หรือไม่ และเมื่อใด
  • อาการบวมที่เกิดขึ้นใหม่โดยไม่ทราบสาเหตุ ควรให้แพทย์ตรวจก่อนการนวดทุกชนิด

เป็นการดูแลเสริม ไม่สามารถใช้แทนคำแนะนำของแพทย์ได้

05

ในประเทศไทย

เราไม่พบใบอนุญาตเฉพาะสำหรับการระบายน้ำเหลืองด้วยมือในประเทศไทย MLD อาจให้บริการในงานฟื้นฟูโดยนักกายภาพบำบัด ซึ่งได้รับใบอนุญาตจากสภากายภาพบำบัด หรือโดยผู้ให้บริการนวดและสปา ซึ่งขึ้นทะเบียนกับกรมสนับสนุนบริการสุขภาพ กระทรวงสาธารณสุข หากคุณมีภาวะบวมน้ำเหลืองหรืออาการบวมจากโรค ควรขอให้แพทย์ส่งต่อไปยังผู้บำบัดที่ผ่านการฝึกด้านการดูแลภาวะบวมน้ำเหลือง แทนการนวดระบายน้ำเหลืองเพื่อสุขภาพทั่วไป

คำถามที่พบบ่อย

การระบายน้ำเหลืองคือการดีท็อกซ์หรือเปล่า

ยังไม่มีหลักฐานที่ดีว่า MLD ช่วย "ล้างพิษ" หรือช่วยลดน้ำหนัก การใช้ที่มีการศึกษามากที่สุดคือการดูแลภาวะบวมน้ำเหลือง

ทำไมถึงเบามือขนาดนี้

ท่อน้ำเหลืองที่เทคนิคนี้มุ่งเป้าอยู่ใต้ผิวหนังเพียงเล็กน้อย เทคนิคจึงออกแบบให้ใช้แรงกดเบามาก การกดแรงไม่ใช่เป้าหมาย

รักษาภาวะบวมน้ำเหลืองให้หายขาดได้ไหม

ไม่ได้ การดูแลภาวะบวมน้ำเหลืองช่วยควบคุมอาการ แต่ไม่ได้ทำให้หายขาด และ MLD เป็นเพียงส่วนหนึ่งของการดูแลนั้น

หลังทำจะรู้สึกอย่างไร

คนส่วนใหญ่รู้สึกผ่อนคลาย หากมีอาการปวด แดง หรือบวมขึ้นใหม่ ควรแจ้งผู้บำบัดและแพทย์

ศาสตร์อื่นในหมวดกายภาพและการบำบัดด้วยมือ

บน pranathai

ค้นหาผู้ให้บริการนวดระบายน้ำเหลือง

ยังไม่มีผู้ให้บริการศาสตร์นี้บน pranathai คุณเป็นผู้ให้บริการในเมืองนี้ไหม สร้างหน้าโปรไฟล์ฟรี

แหล่งข้อมูล

  1. Wikipedia – Emil Vodder (secondary source)
  2. Wikipedia – Manual lymphatic drainage (secondary source)
  3. Vairo GL et al. Systematic review of efficacy for manual lymphatic drainage techniques in sports medicine and rehabilitation. J Man Manip Ther 2009;17(3):e80–e89
  4. Cochrane review (2015) – Manual lymphatic drainage for lymphedema following breast cancer treatment
  5. NHS – Lymphoedema: Treatment
  6. Wikipedia – Massage (contraindications such as deep vein thrombosis; secondary source)
  7. World Physiotherapy – Member profile: Thailand
  8. Wikipedia – Thai massage (Training and regulation section; secondary source)