กายภาพและการบำบัดด้วยมือ
นวดนักกีฬา
การนวดที่ปรับให้เหมาะกับผู้ที่ออกกำลังกายหรือเล่นกีฬา ใช้ก่อนหรือหลังการแข่งขันและระหว่างช่วงฝึกซ้อม เพื่อช่วยเรื่องอาการปวดเมื่อยและความยืดหยุ่น
ความหนักเบาหนัก
ต้นกำเนิด
ยุโรป
ประวัติ
ต่อยอดจากท่านวดคลาสสิกของยุโรป ซึ่งตั้งชื่อโดยโยฮันน์ เกออร์ก เมซเกอร์ ผู้บำบัดชาวดัตช์
ใบอนุญาตในไทย
ไม่จำเป็น
ที่มา
การนวดเป็นการดูแลร่างกายที่เก่าแก่ที่สุดอย่างหนึ่ง พบร่องรอยตั้งแต่อียิปต์โบราณ จีน อินเดีย และกรีก ฮิปโปเครตีสเคยเขียนไว้ว่าแพทย์ต้องมีประสบการณ์ "ในการถูนวด" การนวดกีฬาเติบโตมาจากการนวดแบบคลาสสิกของยุโรป ที่มักเรียกกันว่าการนวดแบบสวีดิช
ท่านวดพื้นฐานของสายนี้ ได้แก่ การลูบ (เอฟฟลูราจ) การบีบนวด (เพทริสซาจ) การถูคลึง การเคาะ และการสั่น ได้รับการตั้งชื่อเป็นภาษาฝรั่งเศสโดยโยฮันน์ เกออร์ก เมซเกอร์ ผู้บำบัดชาวดัตช์ ส่วนแพร์ เฮนริก ลิง ชาวสวีเดน มักถูกยกว่าเป็นผู้คิดค้นการนวดแบบสวีดิช แต่เรื่องนี้ยังเป็นที่ถกเถียง
ปัจจุบันการนวดพบได้ทั่วไปในกีฬาระดับอาชีพ และนิยมมากขึ้นในหมู่นักกีฬาสมัครเล่น การนวดกีฬาไม่ใช่วิธีเดียวที่ตายตัว แต่เป็นการนำท่านวดเหล่านี้ ร่วมกับการยืดเหยียดและการกดจุด มาปรับใช้ให้เหมาะกับคนที่ใช้ร่างกายหนัก
หลักการ
ผู้นวดกีฬาจะปรับแรงกด จังหวะ และช่วงเวลาให้เข้ากับกีฬาและสถานการณ์ เช่น นวดสั้นและกระฉับกระเฉงก่อนแข่ง นวดช้าและลึกขึ้นหลังแข่ง และนวดสม่ำเสมอในช่วงฝึกซ้อม โดยเน้นกล้ามเนื้อที่รับภาระมากที่สุดในกีฬานั้น
หลักฐานยังอยู่ในระดับพอประมาณ การวิเคราะห์อภิมานปี ค.ศ. 2020 จาก 29 การศึกษา ไม่พบหลักฐานว่าการนวดช่วยเพิ่มความแข็งแรง ความเร็ว การกระโดด ความอึด หรือลดความล้าได้โดยตรง แต่สัมพันธ์กับความยืดหยุ่นที่ดีขึ้นและอาการปวดกล้ามเนื้อหลังออกกำลังกาย (DOMS) ที่ลดลงเล็กน้อย ส่วนการวิเคราะห์อภิมานปี ค.ศ. 2018 พบว่าการนวดเป็นหนึ่งในวิธีฟื้นตัวที่ได้ผลที่สุดในการลด DOMS และความรู้สึกเหนื่อยล้า
สิ่งที่ผู้คนมองหา
- ลดอาการปวดกล้ามเนื้อในวันถัด ๆ ไปหลังออกกำลังกายหนัก
- รู้สึกยืดหยุ่นและตัวเบาขึ้น
- เป็นส่วนหนึ่งของการฟื้นตัวระหว่างการฝึกซ้อม
- วอร์มอัพและเตรียมตัวก่อนแข่ง
- ผ่อนคลายและรู้สึกสบายหลังใช้แรง
ส่งผลต่อร่างกายอย่างไร
การนวดกีฬาทำงานกับกล้ามเนื้อ เส้นเอ็น และเนื้อเยื่ออ่อนรอบ ๆ โดยปรับแรงกดให้เหมาะกับผู้รับและช่วงเวลา
ขั้นตอนการรับบริการ
- 01
พูดคุยสั้น ๆ
ผู้นวดจะถามถึงกีฬาที่เล่น การฝึกซ้อมช่วงนี้ อาการบาดเจ็บ และสิ่งที่คุณต้องการจากการนวด
- 02
จัดท่า
คุณจะนอนบนเตียงนวด มักใส่กางเกงขาสั้นหรือชุดชั้นในและมีผ้าเช็ดตัวคลุม มักใช้น้ำมันหรือครีม
- 03
ลูบอุ่นกล้ามเนื้อ
เริ่มด้วยการลูบเบา ๆ ให้เนื้อเยื่ออุ่นขึ้นก่อนนวดลึก
- 04
นวดเฉพาะจุด
ใช้การบีบนวด ถูคลึง และกดค้าง เน้นกล้ามเนื้อที่ใช้งานมาก แรงกดควรอยู่ในระดับที่ทนได้ หากแรงเกินไปให้บอกผู้นวด
- 05
ยืดเหยียดและคำแนะนำ
อาจจบด้วยการยืดเหยียด และคำแนะนำง่าย ๆ เรื่องการดื่มน้ำ การพักผ่อน และการดูแลตัวเอง
ข้อควรระวัง
- ห้ามนวดขาที่สงสัยว่ามีลิ่มเลือดอุดตันในหลอดเลือดดำ หากน่องบวม ปวด และอุ่น ต้องพบแพทย์ก่อน
- ปรึกษาแพทย์ก่อน หากใช้ยาละลายลิ่มเลือดหรือมีภาวะเลือดออกง่าย เพราะการกดลึกอาจทำให้เกิดรอยช้ำ
- หลีกเลี่ยงการนวดขณะมีไข้หรือติดเชื้อ บริเวณที่มีแผลเปิด หรือบริเวณที่เพิ่งบาดเจ็บ เช่น สงสัยกระดูกหักหรือมีรอยช้ำใหญ่
- ผู้สูงอายุ หญิงตั้งครรภ์ และผู้ป่วยมะเร็ง ควรขอให้ปรับแรงกดให้เบาลง การบาดเจ็บร้ายแรงซึ่งพบได้น้อยส่วนใหญ่เกิดหลังการนวดที่ใช้แรงมาก
- การนวดไม่ควรทำให้คุณเลื่อนการพบแพทย์หรือนักกายภาพบำบัด หากปวดต่อเนื่อง ปวดมากขึ้น หรือปวดหลังบาดเจ็บ
เป็นการดูแลเสริม ไม่สามารถใช้แทนคำแนะนำของแพทย์ได้
ในประเทศไทย
ในประเทศไทย การนวดกีฬามีให้บริการทั้งโดยผู้ให้บริการนวด สปา และคลินิกกีฬาหรือคลินิกกายภาพบำบัดบางแห่ง เราไม่พบใบอนุญาตแยกเฉพาะสำหรับ "การนวดกีฬา" ผู้ให้บริการนวดและสถานประกอบการอยู่ภายใต้การกำกับของกระทรวงสาธารณสุข ผู้นวดขึ้นทะเบียนกับกรมสนับสนุนบริการสุขภาพหลังผ่านการฝึกอบรมที่ได้รับการรับรอง (การนวดไทยแบบดั้งเดิมต้องฝึกอย่างน้อย 800 ชั่วโมง) และสถานประกอบการสามารถได้รับการรับรองจากกรมเดียวกัน นักกายภาพบำบัดซึ่งได้รับใบอนุญาตจากสภากายภาพบำบัดก็ใช้เทคนิคด้วยมือกับเนื้อเยื่ออ่อนเช่นกัน และเป็นทางเลือกที่เหมาะสมหากคุณมีอาการบาดเจ็บ คุณสามารถสอบถามผู้นวดเรื่องการฝึกอบรมและใบรับรองได้
คำถามที่พบบ่อย
ต้องเป็นนักกีฬาไหม
ไม่จำเป็น ใครก็ตามที่ออกกำลังกายสม่ำเสมอ ไม่ว่าจะวิ่ง เข้ายิม หรือเล่นกีฬาวันหยุด ก็นวดกีฬาได้
ต้องเจ็บถึงจะได้ผลไหม
ไม่ใช่ อาจรู้สึกหนักมือและไม่สบายบ้าง แต่ควรอยู่ในระดับที่ทนได้ ยังไม่มีหลักฐานว่ากดแรงกว่าจะได้ผลดีกว่า
นวดแล้วจะวิ่งเร็วขึ้นหรือแข็งแรงขึ้นไหม
งานวิจัยปัจจุบันไม่พบผลโดยตรงต่อความแข็งแรง ความเร็ว หรือความอึด แต่อาจช่วยเรื่องอาการปวดเมื่อยและความยืดหยุ่นได้เล็กน้อย
ควรนวดตอนไหนดี
ก่อนแข่งควรนวดสั้นและเบา หลังออกแรงหนักควรรอให้ร่างกายเย็นลงและดื่มน้ำก่อน ส่วนช่วงฝึกซ้อม การนวดสม่ำเสมอก็เข้ากับกิจวัตรได้ง่าย
ศาสตร์อื่นในหมวดกายภาพและการบำบัดด้วยมือ
บน pranathai
ค้นหาผู้ให้บริการนวดนักกีฬา
ยังไม่มีผู้ให้บริการศาสตร์นี้บน pranathai คุณเป็นผู้ให้บริการในเมืองนี้ไหม สร้างหน้าโปรไฟล์ฟรี
แหล่งข้อมูล
- Davis HL, Alabed S, Chico TJA. Effect of sports massage on performance and recovery: a systematic review and meta-analysis. BMJ Open Sport & Exercise Medicine 2020;6:e000614
- Dupuy O et al. An evidence-based approach for choosing post-exercise recovery techniques to reduce markers of muscle damage, soreness, fatigue, and inflammation: a systematic review with meta-analysis. Frontiers in Physiology 2018;9:403
- Wikipedia – Massage (history of the classical strokes, contraindications; secondary source)
- NCCIH – Massage Therapy: What You Need To Know
- Wikipedia – Thai massage (Training and regulation section; secondary source)
- World Physiotherapy – Member profile: Thailand
- NHS – Physiotherapy (manual therapy)