กายภาพและการบำบัดด้วยมือ
กายภาพบำบัด
กายภาพบำบัดเป็นวิชาชีพด้านสุขภาพที่มีใบอนุญาต ช่วยให้คนพัฒนา คงไว้ หรือฟื้นฟูการเคลื่อนไหวและการใช้ร่างกาย ผ่านการออกกำลังกาย การรักษาด้วยมือ และคำแนะนำ
ความหนักเบาปานกลาง
ต้นกำเนิด
ยุโรป (สวีเดน สหราชอาณาจักร)
ประวัติ
มีรากฐานจากสวีเดนช่วงต้นศตวรรษที่ 19 และเป็นวิชาชีพที่มีองค์กรตั้งแต่ทศวรรษ 1890
ใบอนุญาตในไทย
จำเป็น
ที่มา
การใช้การเคลื่อนไหว การนวด และน้ำเพื่อบำบัดมีมาแต่โบราณ แต่กายภาพบำบัดในฐานะวิชาชีพมีรากฐานที่ใหม่กว่านั้น ที่สวีเดน แพร์ เฮนริก ลิง ก่อตั้งสถาบันยิมนาสติกกลางแห่งราชวงศ์ในปี ค.ศ. 1813 เพื่อสอนการออกกำลังกายและเทคนิคด้วยมือ ซึ่งมักถูกยกเป็นจุดเริ่มต้นแรก ๆ ของวิชาชีพนี้ ส่วนในสหราชอาณาจักร พยาบาลสี่คนได้ร่วมกันก่อตั้งองค์กรที่ต่อมากลายเป็นสมาคมนักกายภาพบำบัดแห่งสหราชอาณาจักรในปี ค.ศ. 1894
วิชาชีพนี้เติบโตอย่างรวดเร็วในต้นศตวรรษที่ 20 โดยเฉพาะจากการดูแลผู้ป่วยโปลิโอและทหารที่บาดเจ็บในสงครามโลกครั้งที่หนึ่ง สมาพันธ์กายภาพบำบัดโลกก่อตั้งขึ้นในปี ค.ศ. 1951 และใช้ชื่อ World Physiotherapy ตั้งแต่ปี ค.ศ. 2020
ในประเทศไทย กายภาพบำบัดพัฒนาขึ้นในโรงพยาบาลหลังสงครามโลกครั้งที่สอง โรงเรียนกายภาพบำบัดแห่งแรกของไทยเปิดในปี พ.ศ. 2508 ที่คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล และต่อมาได้พัฒนาเป็นคณะกายภาพบำบัด มหาวิทยาลัยมหิดล ในปัจจุบัน
หลักการ
World Physiotherapy อธิบายว่านักกายภาพบำบัดช่วยให้ผู้คน "พัฒนา คงไว้ และฟื้นฟูการเคลื่อนไหวและความสามารถในการใช้ร่างกายให้ได้มากที่สุด" โดยจะตรวจประเมิน วินิจฉัย วางแผน รักษา ติดตามผล และสอนให้คุณดูแลตัวเองได้ รวมถึงส่งต่อไปยังบุคลากรอื่นเมื่อจำเป็น
เครื่องมือหลักคือการออกกำลังกายและการเคลื่อนไหว การรักษาด้วยมือ (นักกายภาพใช้มือขยับข้อต่อและเนื้อเยื่ออ่อน) และการให้ความรู้ บางแห่งใช้อุปกรณ์อย่างอัลตราซาวด์ กระแสไฟฟ้ากระตุ้น (TENS) หรือการออกกำลังกายในน้ำ องค์การอนามัยโลกถือว่านักกายภาพบำบัดเป็นส่วนสำคัญของการฟื้นฟูสมรรถภาพ ซึ่งหมายถึงชุดการดูแลที่มุ่งให้ร่างกายทำงานได้ดีที่สุดและลดความพิการ
สิ่งที่ผู้คนมองหา
- ปัญหาหลัง คอ ข้อต่อ และกล้ามเนื้อ
- ฟื้นตัวหลังบาดเจ็บ กระดูกหัก หรือผ่าตัด
- ฟื้นการเคลื่อนไหวและการทรงตัวหลังโรคหลอดเลือดสมองหรือโรคทางระบบประสาท
- ปัญหาการหายใจ เช่น หอบหืด หรือโรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง
- อาการปวดเมื่อยช่วงตั้งครรภ์และสุขภาพอุ้งเชิงกราน
- คงความแข็งแรงและพึ่งพาตัวเองได้เมื่ออายุมากขึ้น
ส่งผลต่อร่างกายอย่างไร
กายภาพบำบัดทำงานผ่านการเคลื่อนไหว โดยมุ่งให้กล้ามเนื้อ ข้อต่อ เส้นประสาท หัวใจ และปอด ทำงานร่วมกันได้ดีในชีวิตประจำวัน
ขั้นตอนการรับบริการ
- 01
พูดคุย
นักกายภาพบำบัดจะถามถึงอาการ ประวัติสุขภาพ กิจวัตรประจำวัน และเป้าหมายของคุณ
- 02
ตรวจประเมิน
อาจดูวิธีที่คุณเคลื่อนไหว คลำบริเวณที่ปวด และทดสอบความแข็งแรง ความยืดหยุ่น และการทรงตัว
- 03
วางแผน
อธิบายสิ่งที่พบ พูดคุยถึงทางเลือกในการรักษา และประมาณจำนวนครั้งที่อาจต้องมา
- 04
รักษา
แต่ละครั้งอาจมีทั้งท่าบริหาร การรักษาด้วยมือ และบางครั้งใช้อุปกรณ์ ขึ้นอยู่กับปัญหา
- 05
โปรแกรมทำต่อที่บ้าน
โดยทั่วไปคุณจะได้ท่าบริหารกลับไปทำที่บ้าน การทำอย่างสม่ำเสมอเป็นส่วนสำคัญของการฟื้นตัว
ข้อควรระวัง
- แจ้งนักกายภาพบำบัดเรื่องโรคประจำตัว การผ่าตัดที่ผ่านมา และยาที่ใช้ทั้งหมด เพื่อปรับท่าและเทคนิคให้เหมาะสม
- หลังบาดเจ็บรุนแรง เช่น สงสัยกระดูกหักหรือศีรษะกระแทก ควรพบแพทย์ก่อน
- ควรไปพบแพทย์ทันที ไม่ใช่นักกายภาพบำบัด หากเจ็บหน้าอก แขนขาอ่อนแรงหรือชาเฉียบพลัน กลั้นปัสสาวะหรืออุจจาระไม่ได้ หรือปวดร่วมกับมีไข้
- อาการปวดเมื่อยหลังเริ่มท่าบริหารใหม่พบได้บ่อย แต่หากปวดแปลบหรือปวดมากขึ้น ควรแจ้งนักกายภาพบำบัด
- หากอาการไม่ดีขึ้นหรือกลับมาเป็นซ้ำ ควรกลับไปพบแพทย์
เป็นการดูแลเสริม ไม่สามารถใช้แทนคำแนะนำของแพทย์ได้
ในประเทศไทย
กายภาพบำบัดเป็นวิชาชีพที่มีกฎหมายควบคุมในประเทศไทย ตามพระราชบัญญัติวิชาชีพกายภาพบำบัด พ.ศ. 2547 ผู้ประกอบวิชาชีพต้องสำเร็จปริญญาตรีอย่างน้อยสี่ปีจากหลักสูตรที่สภากายภาพบำบัดรับรอง ต้องสอบผ่านการสอบระดับชาติของสภาฯ เพื่อขึ้นทะเบียนรับใบอนุญาต และต้องศึกษาต่อเนื่องเพื่อต่ออายุ ชื่อวิชาชีพได้รับการคุ้มครองตามกฎหมาย และผู้มีใบอนุญาตสามารถใช้คำนำหน้าชื่อว่า "กภ." ผู้ป่วยสามารถพบนักกายภาพบำบัดได้โดยตรงโดยไม่ต้องมีใบส่งตัวจากแพทย์ และนักกายภาพบำบัดเปิดคลินิกเอกชนได้ World Physiotherapy ประมาณว่ามีนักกายภาพบำบัดที่ปฏิบัติงานในไทยราว 16,850 คน
อ่านคู่มือฉบับเต็ม →คำถามที่พบบ่อย
ต้องมีใบส่งตัวจากแพทย์ไหม
ไม่จำเป็นเสมอไป ในประเทศไทยคุณสามารถพบนักกายภาพบำบัดที่มีใบอนุญาตได้โดยตรง แต่การนำผลตรวจหรือภาพถ่ายรังสีไปด้วยก็มีประโยชน์
ต่างจากการนวดอย่างไร
นักกายภาพบำบัดเป็นบุคลากรสุขภาพที่มีใบอนุญาต ตรวจประเมินและวินิจฉัยปัญหาการเคลื่อนไหวได้ การรักษาด้วยมืออาจเป็นส่วนหนึ่ง แต่การออกกำลังกายและคำแนะนำมักเป็นหลัก
ควรแต่งตัวอย่างไร
ใส่เสื้อผ้าสบาย ๆ ที่ขยับตัวได้ง่าย และเปิดให้ตรวจบริเวณที่มีปัญหาได้ เช่น กางเกงขาสั้นหากมีปัญหาที่เข่า
จะรู้ได้อย่างไรว่านักกายภาพบำบัดมีใบอนุญาต
นักกายภาพบำบัดที่มีใบอนุญาตในไทยขึ้นทะเบียนกับสภากายภาพบำบัด และใช้คำนำหน้าชื่อ "กภ." ได้ คุณสามารถขอดูใบอนุญาตได้
ศาสตร์อื่นในหมวดกายภาพและการบำบัดด้วยมือ
บน pranathai
ค้นหาผู้ให้บริการกายภาพบำบัด
ยังไม่มีผู้ให้บริการศาสตร์นี้บน pranathai คุณเป็นผู้ให้บริการในเมืองนี้ไหม สร้างหน้าโปรไฟล์ฟรี
แหล่งข้อมูล
- World Physiotherapy – What is physiotherapy?
- World Physiotherapy – Member profile: Thailand (licensing, title protection, education, direct access)
- World Health Organization – Rehabilitation fact sheet
- NHS – Physiotherapy
- Wikipedia – Physical therapy (History section; secondary source)
- Wikipedia (Thai) – กายภาพบำบัด (definition under the Physical Therapy Profession Act B.E. 2547, history in Thailand; secondary source)
- Wikipedia (Thai) – คณะกายภาพบำบัด มหาวิทยาลัยมหิดล (first Thai physical therapy school, 1965; secondary source)