ฝังเข็มเป็นศาสตร์จากการแพทย์แผนจีน โดยใช้เข็มขนาดเล็กมากปักลงบนจุดต่าง ๆ ของร่างกาย ในประเทศไทย การฝังเข็มเป็นการประกอบวิชาชีพที่มีกฎหมายควบคุม ผู้ที่ทำได้ต้องมีใบอนุญาตประกอบวิชาชีพในไทยเท่านั้น และ pranathai ตรวจสอบใบอนุญาตก่อนเผยแพร่โปรไฟล์ของผู้ฝังเข็มทุกคน
ฝังเข็มคืออะไร มีที่มาอย่างไร
การฝังเข็มมีต้นกำเนิดในประเทศจีน และเป็นส่วนหนึ่งของการแพทย์แผนจีนมาช้านาน ตามแนวคิดนี้ ร่างกายมีพลังที่เรียกว่า "ชี่" ไหลเวียนตามเส้นทางที่เรียกว่า "เส้นลมปราณ" การปักเข็มบนจุดที่เลือกไว้ตามเส้นเหล่านี้มีจุดประสงค์เพื่อปรับการไหลเวียนนั้น
ผู้ฝังเข็มในปัจจุบันอธิบายการฝังเข็มไม่เหมือนกันทั้งหมด บางคนทำตามหลักการแพทย์แผนจีนแบบดั้งเดิม มีการซักประวัติ ดูลิ้น และจับชีพจร บางคนเป็นแพทย์แผนปัจจุบันที่ใช้การฝังเข็มร่วมกับแนวทางแบบตะวันตก และอธิบายในเชิงกล้ามเนื้อ เส้นประสาท และความปวด ในไทยมีทั้งสองแบบ
ในคลินิกเดียวกันมักมีศาสตร์อื่นจากการแพทย์แผนจีนด้วย เช่น
- ฝังเข็มกระตุ้นไฟฟ้า ใช้กระแสไฟฟ้าอ่อน ๆ ผ่านเข็มบางเล่ม
- รมยา (โมกซ่า) ใช้สมุนไพรแห้ง (โกฐจุฬาลัมพา) อังความร้อนใกล้ผิว
- ครอบแก้ว ใช้ถ้วยดูดบนผิวหนัง ส่วนใหญ่ที่หลัง
- ทุยหนา การนวดแบบแพทย์แผนจีน
ผู้ฝังเข็มต้องมีใบอนุญาต
นี่คือเรื่องที่สำคัญที่สุดก่อนจอง ในไทย การฝังเข็มไม่ใช่บริการสปาหรือความงามที่ใครก็เปิดได้ แต่เป็นการประกอบวิชาชีพด้านสุขภาพ อยู่ภายใต้พระราชบัญญัติการประกอบโรคศิลปะ พ.ศ. 2542 และกฎเกณฑ์ทางวิชาชีพที่เกี่ยวข้อง โดยมีกระทรวงสาธารณสุขกำกับดูแล
ผู้ที่ฝังเข็มได้ในไทยต้องมีใบอนุญาตประกอบวิชาชีพที่ออกในประเทศไทย โดยทั่วไปคือ
- แพทย์ ที่ผ่านการอบรมด้านการฝังเข็ม หรือ
- แพทย์แผนจีน ที่ขึ้นทะเบียนและได้รับใบอนุญาตในไทย
ใบประกาศจากคอร์สอบรมระยะสั้น วุฒิจากต่างประเทศเพียงอย่างเดียว หรือประสบการณ์ในต่างประเทศ ใช้แทนใบอนุญาตในไทยไม่ได้ pranathai จึงตรวจสอบใบอนุญาตของผู้ฝังเข็มทุกคนก่อนเผยแพร่โปรไฟล์ ถ้ามีคนเสนอจะฝังเข็มให้แต่แสดงใบอนุญาตไม่ได้ ไม่ควรรับบริการ
ฝังเข็มครั้งแรก มีขั้นตอนอย่างไร
ครั้งแรกมักใช้เวลานานกว่าครั้งถัดไป เพราะต้องซักประวัติอย่างละเอียด
- ซักประวัติ ผู้ฝังเข็มจะถามว่ามาด้วยเรื่องอะไร สุขภาพโดยรวม โรคประจำตัว ยาที่ใช้อยู่ (โดยเฉพาะยาละลายลิ่มเลือด) ตั้งครรภ์หรือไม่ และใส่เครื่องกระตุ้นหัวใจหรืออุปกรณ์ฝังในร่างกายหรือเปล่า แพทย์แผนจีนอาจดูลิ้นและจับชีพจรที่ข้อมือทั้งสองข้างด้วย
- อธิบายแผน ผู้ฝังเข็มที่ดีจะบอกว่าจะปักกี่เข็ม ตรงไหน นานเท่าไร ถ้ากลัวเข็มหรือมีข้อสงสัย ให้ถามตอนนี้
- ปักเข็ม นอนหรือนั่งในท่าที่สบาย ทำความสะอาดผิว แล้วปักเข็ม เข็มเล็กกว่าเข็มฉีดยาหรือเข็มเจาะเลือดมาก ส่วนใหญ่รู้สึกแค่แปลบเบา ๆ แล้วบางคนรู้สึกหน่วง ตื้อ หรือซ่า ๆ รอบจุดที่ปัก
- คาเข็มไว้ เข็มจะคาไว้สักระยะระหว่างที่คุณนอนพัก ผู้ฝังเข็มอาจกระตุ้นเข็มเบา ๆ หรือต่อเข็มบางเล่มเข้ากับเครื่องกระตุ้นไฟฟ้า
- ถอนเข็มและคำแนะนำ ถอนเข็มแล้วทิ้ง ผู้ฝังเข็มอาจแนะนำจำนวนครั้งที่ควรมาต่อ แต่คุณตัดสินใจได้เอง
มาตรฐานคือ ใช้เข็มปลอดเชื้อแบบใช้ครั้งเดียวแล้วทิ้ง ขอให้เปิดซองต่อหน้าได้ หลังฝังเข็ม บางคนรู้สึกผ่อนคลายหรือเพลียเล็กน้อย อาจมีรอยช้ำเล็ก ๆ หรือระบมตรงจุดที่ปักได้ชั่วคราว ถ้ารู้สึกเวียนหัวหรือไม่สบาย ให้บอกทันที
คนส่วนใหญ่ไปฝังเข็มเพราะอะไร
เหตุผลที่คนไปฝังเข็มมีหลากหลาย ที่พบบ่อยในไทย ได้แก่
- ปวดตึงกล้ามเนื้อ คอ บ่า ไหล่ และหลังส่วนล่าง โดยเฉพาะคนที่นั่งทำงานทั้งวัน ดูเพิ่มเติมที่หน้า ปวดหลัง และ ออฟฟิศซินโดรม
- เครียดและเหนื่อยล้า บางคนบอกว่าช่วงที่นอนพักกับเข็มเป็นเวลาเงียบ ๆ ที่ช่วยให้ผ่อนคลาย ดูวิธีอื่น ๆ ได้ที่หน้า ความเครียดและความวิตกกังวล
- การนอน บางคนลองฝังเข็มเมื่อนอนไม่ค่อยหลับ ควบคู่กับการปรับพฤติกรรมอื่น ๆ ดูหน้า การนอนหลับ
- อยากลองศาสตร์แพทย์แผนจีน บางคนแค่อยากรู้จักศาสตร์ที่แพร่หลายในเอเชีย
แต่ละคนตอบสนองต่างกันมาก และไม่มีใครรับประกันผลได้ งานวิจัยทางวิทยาศาสตร์เกี่ยวกับการฝังเข็มยังดำเนินอยู่ และผลสรุปขึ้นกับอาการที่ศึกษา ผู้ฝังเข็มที่ดีจะบอกตรง ๆ ว่าคาดหวังอะไรได้ และเมื่อไรควรไปพบแพทย์มากกว่า
ข้อควรรู้: ฝังเข็มไม่ได้ใช้แทนการพบแพทย์
การฝังเข็มเป็นการดูแลแบบเสริม แม้จะทำโดยผู้มีใบอนุญาต ก็ไม่ได้ใช้แทนการวินิจฉัยของแพทย์ การตรวจ หรือการรักษาโรค อย่าหยุดยาหรือการรักษาที่แพทย์สั่งเพราะเริ่มฝังเข็ม
ควรปรึกษาแพทย์ก่อนจอง และแจ้งผู้ฝังเข็มให้ทราบ หาก
- ตั้งครรภ์ หรือคิดว่าอาจตั้งครรภ์ เพราะบางจุดต้องหลีกเลี่ยงระหว่างตั้งครรภ์
- กิน ยาละลายลิ่มเลือด หรือมีภาวะเลือดออกง่าย
- ใส่ เครื่องกระตุ้นหัวใจ หรืออุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ฝังในร่างกาย (มักงดการกระตุ้นไฟฟ้า)
- เป็น เบาหวาน ภูมิคุ้มกันต่ำ มีการติดเชื้อที่ผิวหนัง หรือผิวบอบบางบริเวณที่จะปัก
- เป็น โรคลมชัก หรือเป็นลมง่ายเมื่อเห็นเข็ม
ควรไปพบแพทย์แทนการฝังเข็ม หาก ปวดขึ้นมาทันที ปวดมาก หรือปวดโดยไม่รู้สาเหตุ ปวดหลังหกล้มหรืออุบัติเหตุ ชาหรืออ่อนแรง เจ็บหน้าอก ไข้สูง หรือมีอาการใดที่ทำให้กังวล เหตุฉุกเฉินทางการแพทย์ โทร 1669
ฝังเข็ม ราคาเท่าไร
ค่าฝังเข็มในไทยไม่มีราคาเดียว ผู้ฝังเข็มหรือคลินิกแต่ละแห่งกำหนดราคาเอง ปัจจัยที่ทำให้ราคาต่างกัน ได้แก่
- ประเภทสถานที่ แผนกในโรงพยาบาลเอกชน คลินิกแพทย์แผนจีน และผู้ฝังเข็มที่เปิดคลินิกเอง มีต้นทุนต่างกัน
- ครั้งแรก มักแพงกว่า เพราะต้องซักประวัติและประเมินนานกว่า
- ระยะเวลาและเทคนิค ฝังเข็มร่วมกับกระตุ้นไฟฟ้า รมยา หรือครอบแก้ว คิดราคาต่างจากฝังเข็มอย่างเดียว
- ทำเล ใจกลางกรุงเทพฯ หรือย่านท่องเที่ยว ราคาไม่เท่ากับเมืองเล็ก
- ประสบการณ์และคุณวุฒิ แพทย์ที่ฝังเข็มมานานอาจคิดราคาสูงกว่า
- แพ็กเกจ บางคลินิกขายเป็นคอร์สหลายครั้ง ควรถามให้ชัดว่ารวมอะไรบ้างก่อนจ่าย และไม่ต้องรู้สึกว่าต้องซื้อ
บน pranathai ผู้ให้บริการหลายคนระบุราคาไว้ในโปรไฟล์ และหน้าของแต่ละบริการในแต่ละเมือง (เช่น หน้า "ฝังเข็ม กรุงเทพฯ") จะแสดง ราคากลาง (มัธยฐาน) ของการฝังเข็ม 60 นาที เมื่อมีโปรไฟล์ที่ระบุราคามากพอ เพื่อให้เห็นภาพราคาในพื้นที่ แต่ราคาจริงคือราคาที่ผู้ฝังเข็มยืนยันกับคุณโดยตรง pranathai ไม่เก็บค่าคอมมิชชัน คุณจ่ายให้ผู้ให้บริการโดยตรง
เลือกผู้ฝังเข็มอย่างไรดี
สำหรับการฝังเข็ม การตรวจสอบคุณวุฒิต้องมาก่อนเรื่องอื่น
- ใบอนุญาตประกอบวิชาชีพ ต้องมี บน pranathai ตรวจสอบใบอนุญาตก่อนเผยแพร่ ถ้าไปที่อื่น ขอดูได้เลย และถามได้ว่าเป็นแพทย์หรือแพทย์แผนจีนที่มีใบอนุญาต
- ความสะอาด เข็มปลอดเชื้อใช้ครั้งเดียว ห้องสะอาด ล้างมือ เป็นเรื่องพื้นฐาน ถ้าไม่ใช่ ไม่ควรรับบริการ
- ภาษา ผู้ฝังเข็มหลายคนพูดไทยและอังกฤษ บางคนพูดจีน การเล่าประวัติสุขภาพได้ชัดเจนสำคัญมาก
- รูปแบบ ฝังเข็มทำที่คลินิกเป็นหลัก บริการถึงบ้านพบได้น้อย การปรึกษาเบื้องต้นหรือติดตามอาการบางครั้งทำออนไลน์ได้ แต่การปักเข็มต้องเจอตัว
- ความตรงไปตรงมา ระวังคนที่อ้างว่ารักษาโรคหายขาด รับประกันผล หรือแนะนำให้หยุดยาที่แพทย์สั่ง
- ทักไปคุยก่อนจอง บน pranathai คุณติดต่อผู้ฝังเข็มได้โดยตรงทาง LINE หรือ WhatsApp เล่าอาการ โรคประจำตัว ยาที่ใช้ และถามขั้นตอนกับราคาก่อนจอง
ทุกโปรไฟล์บน pranathai ต้องปฏิบัติตาม กฎบัตร ของเรา
ฝังเข็มที่ไหนดีในไทย
ผู้ฝังเข็มที่มีใบอนุญาตส่วนใหญ่อยู่ในเมืองใหญ่ ซึ่งมีโรงพยาบาลและคลินิกหนาแน่น
- กรุงเทพฯ มีตัวเลือกมากที่สุด ทั้งคลินิกแพทย์แผนจีน แผนกฝังเข็มในโรงพยาบาล และผู้ฝังเข็มอิสระ หลายที่สื่อสารภาษาอังกฤษได้ เปรียบเทียบได้ง่ายและหาที่ใกล้บ้านหรือใกล้ออฟฟิศได้สะดวก
- เชียงใหม่ จังหวะชีวิตช้ากว่า และมีแวดวงสุขภาพที่ค่อนข้างคึกคัก แต่ผู้ฝังเข็มที่มีใบอนุญาตมีน้อยกว่าในกรุงเทพฯ ควรติดต่อล่วงหน้า
- เกาะและเมืองชายทะเล เช่น ภูเก็ต เกาะสมุย พัทยา และ หัวหิน มีผู้ฝังเข็มที่ดูแลทั้งคนในพื้นที่และนักท่องเที่ยว ส่วนเกาะเล็กอย่าง เกาะพะงัน อาจมีตัวเลือกน้อย ควรดูโปรไฟล์และจองล่วงหน้า
จากหน้าของแต่ละเมือง เลือกหน้าฝังเข็มเพื่อดูผู้ฝังเข็มที่มีใบอนุญาต ภาษาที่ใช้ และรูปแบบบริการ แล้วกรองตามย่าน ภาษา เพศ หรืองบประมาณได้