ออสทีโอพาธี (osteopathy) เป็นศาสตร์การดูแลร่างกายด้วยมือ ที่มองการเคลื่อนไหวของร่างกายเป็นภาพรวม ใช้เทคนิคอย่างการคลายเนื้อเยื่อ การขยับข้อต่อ และบางครั้งการดัดข้อ สถานะทางกฎหมายของอาชีพนี้แตกต่างกันมากในแต่ละประเทศ ดังนั้นในไทย สิ่งที่ควรทำก่อนจองคือถามให้ชัดว่าผู้ให้บริการเรียนมาจากที่ไหนและเรียนมาอย่างไร
ออสทีโอพาธี คืออะไร มีที่มาอย่างไร
ออสทีโอพาธีเกิดขึ้นในสหรัฐอเมริกาช่วงปลายศตวรรษที่ 19 โดยแอนดรูว์ เทย์เลอร์ สติล (Andrew Taylor Still) แพทย์ในรัฐมิสซูรี ผู้เปิดโรงเรียนออสทีโอพาธีแห่งแรกในปี 1892 แนวคิดหลักคือร่างกายทำงานเชื่อมโยงกันเป็นหนึ่งเดียว และการที่กระดูก กล้ามเนื้อ และเนื้อเยื่อเกี่ยวพันเคลื่อนไหวไปด้วยกันอย่างไร มีผลต่อความสบายของร่างกายโดยรวม
หลังจากนั้น อาชีพนี้พัฒนาไปต่างกันมากในแต่ละประเทศ
- ในสหรัฐอเมริกา แพทย์ออสทีโอพาธี (DO) เป็นแพทย์เต็มตัว สั่งยาและผ่าตัดได้ และหลายคนแทบไม่ได้ใช้การรักษาด้วยมือเลย
- ในฝรั่งเศส สหราชอาณาจักร และหลายประเทศในยุโรป ออสทีโอพาธีเป็นวิชาชีพแยกต่างหาก มีหลักสูตรเฉพาะที่เรียนหลายปี และชื่อวิชาชีพได้รับการคุ้มครองตามกฎหมาย
- ในอีกหลายประเทศ ยังไม่มีกรอบกฎหมายเฉพาะ และระดับการเรียนของผู้ให้บริการก็แตกต่างกันมาก
ในไทย คนส่วนใหญ่ยังไม่ค่อยรู้จักออสทีโอพาธีเมื่อเทียบกับนวดแผนไทยหรือกายภาพบำบัด บน pranathai ออสทีโอพาธีไม่ได้อยู่ในกลุ่มวิชาชีพที่เราตรวจสอบใบอนุญาตเฉพาะของไทย แต่ไม่ได้แปลว่าใครจะอ้างตัวเป็นออสทีโอพาธก็ได้ เพียงแต่คุณต้องเป็นฝ่ายตรวจสอบเรื่องการเรียนมากขึ้น ซึ่งเราอธิบายวิธีไว้ด้านล่าง
ผู้ให้บริการออสทีโอพาธีในไทยอาจเรียนจบจากต่างประเทศ หรือเป็นนักกายภาพบำบัดที่มีใบอนุญาตและเรียนออสทีโอพาธีเพิ่มเติม จึงควรถามประวัติการเรียนให้ชัด
ออสทีโอพาธีกับกายภาพบำบัด ต่างกันอย่างไร
นี่เป็นคำถามที่คนไทยถามบ่อยที่สุด ทั้งสองศาสตร์ใช้มือและเน้นการเคลื่อนไหวเหมือนกัน แต่กายภาพบำบัดเป็นวิชาชีพที่มีกฎหมายควบคุมในไทย ต้องมีใบอนุญาต และเน้นการออกกำลังกายและการฟื้นฟูเป็นหลัก ส่วนออสทีโอพาธีเน้นเทคนิคการใช้มือมากกว่า และมองร่างกายเป็นภาพรวม ถ้าคุณต้องการผู้ให้บริการที่มีใบอนุญาตไทยแน่นอน เช่น หลังผ่าตัด การเลือกนักกายภาพบำบัดอาจเหมาะกว่า
ไปทำออสทีโอพาธี ทำอะไรบ้าง
ครั้งแรกมักใช้เวลานานกว่าครั้งต่อ ๆ ไป เพราะเริ่มจากการพูดคุยอย่างละเอียด ผู้ให้บริการจะถามว่ามีอาการอะไร เป็นมานานแค่ไหน มีโรคประจำตัว เคยบาดเจ็บหรือผ่าตัดอะไร ใช้ยาอะไรอยู่ การนอน การทำงาน และการออกกำลังกาย ถ้ามีผลตรวจหรือฟิล์มเอกซเรย์ ควรนำไปด้วย
จากนั้นเป็นการสังเกตและประเมิน อาจให้คุณยืน ก้ม หมุนตัว หรือเดิน เพื่อดูท่าทางและการเคลื่อนไหว ผู้ให้บริการจะคลำบริเวณที่มีปัญหาและทดสอบการเคลื่อนของข้อต่อ บางครั้งอาจขอให้ใส่ชุดที่บางลง เช่น กางเกงขาสั้นและเสื้อกล้าม คุณขอใส่เสื้อผ้ามากกว่านั้น หรือขอให้มีคนอยู่ด้วยได้เสมอ
ช่วงที่ใช้มืออาจประกอบด้วย
- การคลายเนื้อเยื่อ คล้ายการนวดช้า ๆ หรือการยืดกล้ามเนื้อและพังผืด
- การขยับข้อต่อ ค่อย ๆ เคลื่อนข้อต่อไปตามช่วงการเคลื่อนไหว
- การดัดข้อ การขยับข้อต่อเร็วและสั้น ซึ่งบางครั้งมีเสียงดังกริ๊ก
- เทคนิคที่เบามาก ที่บางคนใช้ เรียกว่าออสทีโอพาธีแบบกะโหลกศีรษะหรืออวัยวะภายใน แนวทางเหล่านี้ยังเป็นที่ถกเถียง และหลักฐานทางวิทยาศาสตร์ยังมีจำกัด
ผู้ให้บริการที่ดีจะอธิบายแต่ละเทคนิคก่อนเริ่มและขออนุญาตคุณก่อน ถ้าไม่อยากให้ดัดข้อ โดยเฉพาะที่คอ บอกได้เลย เพราะเกือบทุกครั้งมีทางเลือกที่นุ่มนวลกว่า หลายคนยังให้คำแนะนำเรื่องท่าทางและท่าออกกำลังกายง่าย ๆ ไปทำที่บ้านด้วย
คนส่วนใหญ่มาทำออสทีโอพาธีเพราะอะไร
หลายคนมาเพราะปวดหลังหรือปวดคอ จากการนั่งหน้าคอมหรือก้มดูมือถือนาน ๆ หรือที่เรียกว่าออฟฟิศซินโดรม อ่านเพิ่มได้ที่หน้า ปวดหลัง และ ออฟฟิศซินโดรม บางคนมาเพราะไหล่หรือสะโพกตึง รู้สึกเมื่อยหลังนั่งเครื่องบินนาน หรือเคยไปพบออสทีโอพาธที่ประเทศของตัวเองแล้วอยากทำต่อระหว่างอยู่ไทย หลายคนจึงมองหาผู้ให้บริการที่พูดภาษาเดียวกัน
บางคนรู้สึกว่าการทำแต่ละครั้งช่วยให้ผ่อนคลายและรู้ตัวเรื่องท่าทางมากขึ้น ส่วนเรื่องความเครียดหรือการนอน ออสทีโอพาธีอาจเป็นหนึ่งในหลายทางเลือก แต่ไม่ควรใช้แทนการดูแลที่เหมาะสม ดูทางเลือกอื่นได้ที่หน้า ความเครียดและวิตกกังวล และ การนอนหลับ
ออสทีโอพาธีไม่ได้รับประกันผลลัพธ์ ควรระวังคนที่อ้างว่ารักษาโรคร้ายแรง การติดเชื้อ หรืออาการที่ไม่เกี่ยวกับกระดูกและกล้ามเนื้อ หรือคนที่คะยั้นคะยอให้ซื้อคอร์สยาวและจ่ายล่วงหน้า
ข้อจำกัด: ไม่ได้แทนการพบแพทย์
ออสทีโอพาธีเป็นการดูแลเสริม ไม่ได้แทนการวินิจฉัยหรือการรักษาของแพทย์ ผู้ให้บริการที่มีความรับผิดชอบจะแนะนำให้คุณไปพบแพทย์เมื่อมีอะไรผิดสังเกต
ควรพบแพทย์ก่อนจอง หรือพบควบคู่กัน หากมีอาการต่อไปนี้
- ปวดรุนแรงหรือปวดขึ้นมาทันที โดยเฉพาะหลังหกล้มหรืออุบัติเหตุ
- ปวดร่วมกับมีไข้ น้ำหนักลดโดยไม่ทราบสาเหตุ หรือปวดจนนอนไม่หลับ
- ชา แขนขาอ่อนแรง หรือกลั้นปัสสาวะ อุจจาระไม่ได้
- เจ็บหน้าอก หายใจไม่อิ่ม เวียนศีรษะ หรือปวดศีรษะรุนแรงขึ้นมาทันที
- กระดูกพรุน กระดูกเพิ่งหัก ใช้ยาละลายลิ่มเลือด ตั้งครรภ์ หรือมีโรคเรื้อรัง
ควรแจ้งเรื่องเหล่านี้ให้ผู้ให้บริการทราบ เพราะบางเทคนิค โดยเฉพาะการดัดข้อ ไม่เหมาะกับบางสถานการณ์ สำหรับทารกและเด็กเล็ก ควรพบกุมารแพทย์ก่อน
กรณีฉุกเฉิน โทร 1669
ออสทีโอพาธี ราคาเท่าไหร่
ผู้ให้บริการแต่ละคนบน pranathai กำหนดราคาเอง ราคาจะต่างกันตามปัจจัยเหล่านี้
- ระยะเวลาต่อครั้ง ครั้งแรกมักนานกว่า
- รูปแบบบริการ: คลินิกส่วนตัว คลินิกที่ใช้ร่วมกับผู้ให้บริการอื่น หรือบริการถึงบ้านหรือโรงแรม
- พื้นที่: กลางกรุงเทพฯ และเกาะท่องเที่ยว ราคาไม่เท่ากับเมืองเล็ก
- ประสบการณ์และการเรียน รวมถึงประเทศที่เรียนจบ
- ภาษา ผู้ให้บริการที่ใช้หลายภาษามักดูแลลูกค้าต่างชาติเป็นหลัก
ผู้ให้บริการหลายคนระบุราคาไว้ในโปรไฟล์ และหน้าของแต่ละบริการในแต่ละเมือง (เช่น หน้า "ออสทีโอพาธี กรุงเทพฯ") จะแสดงราคากลาง (มัธยฐาน) ของเซสชัน 60 นาที เมื่อมีโปรไฟล์ที่ระบุราคามากพอ ช่วยให้คุณพอเห็นภาพก่อนติดต่อ ถ้ามีประกันสุขภาพ ควรถามบริษัทประกันก่อนว่าคุ้มครองออสทีโอพาธีหรือไม่ เพราะบางกรมธรรม์คุ้มครองเฉพาะกายภาพบำบัดที่มีใบอนุญาต หรือต้องมีใบส่งตัวจากแพทย์
เลือกผู้ให้บริการออสทีโอพาธีอย่างไรดี
ตรวจสอบการเรียน เพราะสถานะของออสทีโอพาธีต่างกันในแต่ละประเทศ ควรถามว่าเรียนจบจากที่ไหน หลักสูตรกี่ปี และขึ้นทะเบียนกับองค์กรวิชาชีพในประเทศที่เรียนจบหรือไม่ คนที่ตอบได้ชัดเจนและเปิดเผยถือเป็นสัญญาณที่ดี
ดูวุฒิอื่นประกอบ ผู้ให้บริการบางคนเป็นนักกายภาพบำบัดหรือแพทย์ที่มีใบอนุญาตด้วย ซึ่งช่วยเพิ่มความมั่นใจ ลองสอบถามได้
ภาษา การเล่าประวัติให้ละเอียดเป็นเรื่องสำคัญ โดยเฉพาะครั้งแรก โปรไฟล์บน pranathai ระบุภาษาที่ผู้ให้บริการแต่ละคนใช้ได้
รูปแบบ ส่วนใหญ่ให้บริการที่คลินิก บางคนรับบริการถึงบ้านหรือโรงแรม เนื่องจากออสทีโอพาธีต้องใช้มือ การนัดออนไลน์จึงมักจำกัดอยู่ที่การให้คำแนะนำและติดตามผล
ทักไปคุยก่อนจอง บน pranathai คุณติดต่อผู้ให้บริการได้โดยตรงทาง LINE หรือ WhatsApp เล่าอาการสั้น ๆ บอกโรคประจำตัว แล้วถามเรื่องการเรียน ระยะเวลา ราคา และใช้การดัดข้อหรือไม่ วิธีตอบกลับมักบอกได้ดีว่าเขาทำงานอย่างไร
อ่านวิธีที่เราตรวจสอบโปรไฟล์และสิ่งที่เราคาดหวังจากผู้ให้บริการได้ที่ กฎบัตรของเรา
หาออสทีโอพาธที่ไหนดีในไทย
กรุงเทพฯ มักมีตัวเลือกมากที่สุด ทั้งในคลินิกนานาชาติและคลินิกที่ทำงานร่วมกับนักกายภาพ
เชียงใหม่ มีชาวต่างชาติที่อยู่ระยะยาวและคนทำงานออนไลน์จำนวนมาก จึงมีคนถามหาเรื่องท่าทางและการใช้หน้าจอบ่อย ตัวเลือกน้อยกว่ากรุงเทพฯ ควรจองล่วงหน้า
ภูเก็ต เกาะสมุย และ เกาะพะงัน มีผู้ให้บริการที่ดูแลทั้งคนในพื้นที่และนักท่องเที่ยว มักเชื่อมโยงกับกลุ่มโยคะ ดำน้ำ และกีฬา บางคนรับบริการถึงวิลล่า และคิวว่างอาจเปลี่ยนตามฤดูท่องเที่ยว
พัทยา และ หัวหิน มีผู้เกษียณและผู้พำนักระยะยาวจำนวนมาก รวมถึงชาวยุโรปที่คุ้นเคยกับการไปพบออสทีโอพาธที่บ้านเกิด