สถานที่และประสบการณ์

อบสมุนไพร

การอบสมุนไพรแบบไทยคือการอบไอน้ำที่ต้มสมุนไพรสดหรือแห้ง ให้ผู้อบนั่งอยู่ในไอน้ำอุ่นที่มีกลิ่นหอม

ความหนักเบาปานกลาง

ต้นกำเนิด

ประเทศไทย (มีประเพณีอบไอน้ำสมุนไพรคล้ายกันในประเทศอื่นของเอเชียตะวันออกเฉียงใต้)

ประวัติ

ภูมิปัญญาดั้งเดิมของการแพทย์พื้นบ้านและแผนไทย ไม่พบข้อมูลอายุที่แน่ชัดในแหล่งที่ตรวจสอบ

ระยะเวลาต่อครั้ง

อบประมาณ 15–30 นาที บางแห่งแบ่งเป็น 2 รอบโดยมีพักคั่น

ใบอนุญาตในไทย

ไม่จำเป็น

ที่มา

การอบสมุนไพรเป็นส่วนหนึ่งของการแพทย์แผนไทย และยังมีให้บริการควบคู่กับการนวดและการประคบสมุนไพรในคลินิกและโรงพยาบาลแพทย์แผนไทย เช่น ศูนย์การแพทย์แผนไทยประยุกต์ คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล

ในประเทศอื่นของเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ก็มีวิธีคล้ายกัน เช่น ที่อินโดนีเซียมีการอบไอน้ำสมุนไพร "บาเกรา" สำหรับดูแลมารดาหลังคลอด โดยใช้พืชที่มีน้ำมันหอมระเหย ส่วนในไทย Global Wellness Institute ยกการอบสมุนไพรเป็นหนึ่งในภูมิปัญญาที่ใช้สมุนไพรและทรัพยากรธรรมชาติในท้องถิ่น

ปัจจุบันบริการอบสมุนไพรพบได้มากในคลินิกและโรงพยาบาลแพทย์แผนไทย และในสปาเพื่อสุขภาพ ตั้งแต่กระโจมผ้าขนาดเล็ก (แบบที่ใช้ในงานวิจัยของศิริราช) ไปจนถึงห้องอบไอน้ำโดยเฉพาะ

หลักการ

แนวคิดคือการผสานสองสิ่ง ได้แก่ ความร้อนและความชื้นจากไอน้ำที่ทำให้ร่างกายอุ่นและเหงื่อออก กับสารหอมระเหยจากสมุนไพรที่สูดหายใจเข้าไปและสัมผัสผิว

คลินิกแพทย์แผนไทยอธิบายว่าการอบสมุนไพรช่วยให้ผ่อนคลาย บรรเทาอาการปวดเมื่อยกล้ามเนื้อ และช่วยให้หายใจโล่งขึ้น งานวิจัยขนาดเล็กในไทยชี้ว่าไอน้ำเองมีบทบาทมาก เพราะทั้งในอาการปวดกล้ามเนื้อและโรคจมูกอักเสบจากภูมิแพ้ การอบไอน้ำที่มีและไม่มีสมุนไพรให้ผลดีขึ้นใกล้เคียงกัน แม้ผู้เข้าร่วมจะพึงพอใจแบบมีสมุนไพรมากกว่า

สิ่งที่ผู้คนมองหา

ผ่อนคลายในไอน้ำอุ่นที่หอมกลิ่นสมุนไพร
บรรเทาความรู้สึกเมื่อยล้าหรือปวดกล้ามเนื้อ
สัมผัสประสบการณ์แบบไทยดั้งเดิม
รู้สึกว่าจมูกและการหายใจโล่งขึ้นชั่วคราว
ใช้ร่วมกับการนวดไทยหรือการประคบสมุนไพร

ส่งผลต่อร่างกายอย่างไร

ไอน้ำอุ่นทำให้อุณหภูมิร่างกาย อัตราการเต้นของหัวใจ และอัตราการหายใจสูงขึ้น ขณะที่ความดันโลหิตมักลดลงเล็กน้อย

ขั้นตอนการรับบริการ

01
ตรวจสุขภาพเบื้องต้น
เจ้าหน้าที่ควรสอบถามสุขภาพก่อนเริ่ม แจ้งหากมีโรคหัวใจ ปัญหาความดัน หรือตั้งครรภ์
02
เปลี่ยนชุดและอาบน้ำ
เปลี่ยนเป็นผ้าถุงหรือผ้าบาง ๆ และอาจล้างตัวก่อน
03
อบไอน้ำ
นั่งในห้องอบหรือกระโจมประมาณ 15–30 นาที บางแห่งแบ่งเป็น 2 รอบ
04
พักระหว่างรอบ
ออกมาพัก ให้ร่างกายเย็นลง และดื่มน้ำระหว่างรอบ หรือทุกครั้งที่รู้สึกร้อนเกินไป
05
พักหลังอบ
หลังอบ พักให้ร่างกายค่อย ๆ เย็นลงและดื่มน้ำก่อนกลับ

ข้อควรระวัง

ความร้อนทำให้หัวใจเต้นเร็วและอาจทำให้ความดันลดลง ผู้มีโรคหัวใจ ความดันต่ำหรือสูง ควรปรึกษาบุคลากรทางการแพทย์ก่อน และผู้ให้บริการควรเฝ้าสังเกตอย่างใกล้ชิด
ไม่ควรอบหลังดื่มแอลกอฮอล์ ซึ่งเกี่ยวข้องกับการเสียชีวิตจากการอบซาวน่าจำนวนมากที่รายงานในฟินแลนด์และสวีเดน
หากตั้งครรภ์ควรปรึกษาแพทย์ก่อน เพราะแหล่งข้อมูลที่ตรวจสอบไม่ได้ยืนยันความปลอดภัยในหญิงตั้งครรภ์
ออกทันทีหากรู้สึกเวียนศีรษะ หน้ามืด หรือไม่สบาย และดื่มน้ำทดแทนเหงื่อ
เลือกสถานที่ที่สะอาดและดูแลดี เคยมีรายงานการติดเชื้อในข้อที่พบได้ยาก หลังอบไอน้ำสมุนไพรร้อนที่หัวเข่าซึ่งมีข้อเสื่อม

เป็นการดูแลเสริม ไม่สามารถใช้แทนคำแนะนำของแพทย์ได้

ในประเทศไทย

การอบสมุนไพรหาได้ทั่วไปในประเทศไทย คลินิกและโรงพยาบาลแพทย์แผนไทยให้บริการเป็นการรักษาโดยผู้ประกอบวิชาชีพที่มีใบอนุญาต เช่น บริการสัปปายะของศิริราชใช้เวลาครั้งละ 30 นาที ส่วนในสปาเพื่อสุขภาพ การอบจัดเป็น "การอบเพื่อสุขภาพ" ซึ่งข้อกำหนดของกระทรวงสาธารณสุขระบุเป็นบริการหนึ่งของสปา และสปาต้องได้รับอนุญาตตามพระราชบัญญัติสถานประกอบการเพื่อสุขภาพ พ.ศ. 2559 จากกรมสนับสนุนบริการสุขภาพ งานวิจัยเรื่องการอบสมุนไพรในไทยส่วนใหญ่เป็นการศึกษาขนาดเล็กในสถาบันไทย หลักฐานจึงยังมีจำกัด

คำถามที่พบบ่อย

ต่างจากซาวน่าแบบฟินแลนด์อย่างไร

ซาวน่าแบบฟินแลนด์ใช้ความร้อนแห้งราว 80–100 °C ความชื้นต่ำ ส่วนการอบสมุนไพรแบบไทยใช้ไอน้ำชื้นที่มีสมุนไพร

ใช้สมุนไพรอะไรบ้าง

ขึ้นกับแต่ละแห่ง และแหล่งข้อมูลที่เราตรวจสอบไม่ได้ระบุตำรับมาตรฐาน ควรถามเจ้าหน้าที่ว่าใช้สมุนไพรอะไร โดยเฉพาะหากมีอาการแพ้

ควรอบนานเท่าไร

โดยทั่วไป 15–30 นาที มักมีพักคั่น หากรู้สึกไม่สบายให้ออกก่อน

สมุนไพรทำให้ต่างกันไหม

งานวิจัยขนาดเล็กในไทยพบว่าอาการปวดกล้ามเนื้อและอาการทางจมูกดีขึ้นใกล้เคียงกันไม่ว่าจะมีสมุนไพรหรือไม่ แต่ผู้เข้าร่วมชอบแบบมีสมุนไพรมากกว่า

ศาสตร์อื่นในหมวดสถานที่และประสบการณ์

บน pranathai

ค้นหาผู้ให้บริการอบสมุนไพร

ยังไม่มีผู้ให้บริการศาสตร์นี้บน pranathai คุณเป็นผู้ให้บริการในเมืองนี้ไหม สร้างหน้าโปรไฟล์ฟรี