คลินิกแพทย์แผนไทย
สถานที่และประสบการณ์
คลินิกแพทย์แผนไทย
คลินิกการแพทย์แผนไทยคือสถานพยาบาลที่ได้รับอนุญาต ซึ่งแพทย์แผนไทยตรวจผู้ป่วยและให้บริการยาสมุนไพร การนวดเพื่อการรักษา การประคบ และการอบสมุนไพร
ความหนักเบาปานกลาง
ต้นกำเนิด
ประเทศไทย
ประวัติ
ความรู้ดั้งเดิมที่ถ่ายทอดจากครูสู่ศิษย์มายาวนาน และกำกับเป็นวิชาชีพตามพระราชบัญญัติวิชาชีพการแพทย์แผนไทย พ.ศ. 2556
ใบอนุญาตในไทย
จำเป็น
01
ที่มา
การแพทย์แผนไทยเป็นระบบการดูแลสุขภาพที่หยั่งรากในวัฒนธรรมไทย Global Wellness Institute อธิบายว่ามองสุขภาพเป็นความสมดุลระหว่างร่างกาย จิตใจ ธรรมชาติ และชุมชน โดยใช้สมุนไพร การนวด อาหาร และลมหายใจ
ความรู้นี้ถ่ายทอดกันในครอบครัวและจากครูสู่ศิษย์มาเป็นเวลานาน กฎหมายไทยหลายฉบับตั้งแต่ พ.ศ. 2466 ค่อย ๆ ย้ายการเรียนการสอนเข้าสู่สถาบัน คลินิก และมหาวิทยาลัย ตั้งแต่มีพระราชบัญญัติวิชาชีพการแพทย์แผนไทย พ.ศ. 2556 การฝึกอบรมต้องได้รับการรับรองจากสภาการแพทย์แผนไทย และสาขาการแพทย์แผนไทยประยุกต์ ซึ่งผสานความรู้ดั้งเดิมกับวิทยาศาสตร์สมัยใหม่ เปิดสอนเฉพาะในระดับมหาวิทยาลัย
ปัจจุบันมีคลินิกการแพทย์แผนไทยทั้งคลินิกเอกชนและหน่วยงานในโรงพยาบาลรัฐและโรงพยาบาลมหาวิทยาลัย เช่น ศูนย์การแพทย์แผนไทยประยุกต์ คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล
หลักการ
คลินิกการแพทย์แผนไทยต่างจากสปา เพราะเป็นสถานพยาบาล ผู้ประกอบวิชาชีพที่มีใบอนุญาตจะซักประวัติและตรวจร่างกายตามหลักการแพทย์แผนไทย แล้วอาจแนะนำยาสมุนไพร การนวดเพื่อการรักษา การประคบสมุนไพร การอบสมุนไพร หรือคำแนะนำด้านอาหารและการใช้ชีวิต
หลายวิธีเป็นภูมิปัญญาดั้งเดิม บางวิธีมีการศึกษาทางคลินิกขนาดเล็กในไทยซึ่งให้ผลหลากหลาย จึงควรมองคลินิกแพทย์แผนไทยเป็นทางเสริม ไม่ใช่สิ่งทดแทนการรักษาแผนปัจจุบัน
สิ่งที่ผู้คนมองหา
- รับการตรวจและคำปรึกษาตามหลักการแพทย์แผนไทย
- รับการนวดไทยเพื่อการรักษาจากผู้ประกอบวิชาชีพที่มีใบอนุญาต
- ลองการประคบหรืออบสมุนไพร
- รับคำแนะนำเรื่องยาสมุนไพรไทย
- ดูแลมารดาหลังคลอดตามแบบไทย
- ดูแลอาการปวดเมื่อย การนอน หรือความเครียด ควบคู่กับการรักษาตามปกติ
ส่งผลต่อร่างกายอย่างไร
การรักษาในคลินิกผสานการตรวจ การบำบัดด้วยมือ ความร้อน และสมุนไพร ตามที่ผู้ประกอบวิชาชีพเลือกให้เหมาะกับแต่ละคน
ขั้นตอนการรับบริการ
- 01
ลงทะเบียน
ลงทะเบียนเป็นผู้ป่วยเหมือนคลินิกหรือแผนกในโรงพยาบาลทั่วไป
- 02
ตรวจร่างกาย
ผู้ประกอบวิชาชีพที่มีใบอนุญาตซักถามอาการ ประวัติสุขภาพ และตรวจร่างกาย
- 03
วางแผนการรักษา
แนะนำการรักษาหนึ่งอย่างหรือมากกว่า เช่น นวด ประคบ อบ หรือยาสมุนไพร
- 04
รับการรักษา
รับบริการในคลินิก เช่น การอบไอน้ำสมุนไพรที่ศิริราชใช้เวลา 30 นาที
- 05
คำแนะนำและนัดติดตาม
อาจได้รับยาสมุนไพร คำแนะนำการดูแลตัวเองที่บ้าน และนัดติดตามผล
ข้อควรระวัง
- แจ้งโรคประจำตัว ยาที่ใช้ การตั้งครรภ์ และอาการแพ้ทั้งหมด โดยเฉพาะก่อนรับยาสมุนไพร
- การอบสมุนไพรทำให้หัวใจเต้นเร็วและอุณหภูมิร่างกายสูงขึ้น และอาจทำให้ความดันลดลง ผู้มีโรคหัวใจหรือปัญหาความดันควรปรึกษาก่อน
- ยังคงพบแพทย์สำหรับโรคที่ได้รับการวินิจฉัย และไม่หยุดยาที่แพทย์สั่ง
- ตรวจสอบว่าคลินิกได้รับอนุญาต คลินิกการแพทย์แผนไทยที่ถูกต้องมีป้ายพื้นขาวตัวอักษรสีน้ำเงินพร้อมเลขที่ใบอนุญาต 11 หลัก และแสดงภาพถ่ายพร้อมเลขใบอนุญาตของผู้ให้บริการ
เป็นการดูแลเสริม ไม่สามารถใช้แทนคำแนะนำของแพทย์ได้
05
ในประเทศไทย
ในประเทศไทย การประกอบวิชาชีพการแพทย์แผนไทยต้องมีใบอนุญาตตามพระราชบัญญัติวิชาชีพการแพทย์แผนไทย พ.ศ. 2556 ภายใต้การกำกับของสภาการแพทย์แผนไทย ผู้ที่ประกอบวิชาชีพโดยไม่ได้รับอนุญาตมีโทษจำคุกไม่เกิน 3 ปี หรือปรับไม่เกิน 60,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ คลินิกการแพทย์แผนไทยยังเป็นสถานพยาบาลที่ต้องได้รับอนุญาตตามพระราชบัญญัติสถานพยาบาล พ.ศ. 2541 และต้องมีผู้ดำเนินการที่มีใบอนุญาต Thai PBS แนะนำให้สังเกตป้ายพื้นขาวตัวอักษรสีน้ำเงินพร้อมเลขที่ใบอนุญาต 11 หลัก หลักฐานการชำระค่าธรรมเนียมปีปัจจุบัน และภาพถ่ายพร้อมเลขใบอนุญาตของผู้ให้บริการ กรมการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก กระทรวงสาธารณสุข ส่งเสริมการแพทย์แผนไทย ซึ่งมีให้บริการในโรงพยาบาลรัฐหลายแห่งด้วย
คำถามที่พบบ่อย
คลินิกแพทย์แผนไทยต่างจากร้านนวดอย่างไร
ร้านนวดเป็นสถานประกอบการเพื่อสุขภาพเพื่อการผ่อนคลาย ส่วนคลินิกแพทย์แผนไทยเป็นสถานพยาบาลที่ได้รับอนุญาต ผู้ประกอบวิชาชีพที่มีใบอนุญาตตรวจและรักษาผู้ป่วย
ใครทำงานในคลินิกแพทย์แผนไทย
ผู้ประกอบวิชาชีพการแพทย์แผนไทยหรือการแพทย์แผนไทยประยุกต์ที่มีใบอนุญาต ซึ่งสาขาประยุกต์นั้นเรียนในระดับมหาวิทยาลัย
ใช้แทนแพทย์ประจำตัวได้ไหม
ไม่ได้ ใช้เป็นทางเสริมได้ แต่ควรแจ้งแพทย์ของคุณและรักษาตามที่แพทย์สั่งต่อไป
ตรวจสอบได้อย่างไรว่าคลินิกถูกกฎหมาย
สังเกตป้ายพื้นขาวตัวอักษรสีน้ำเงินพร้อมเลขที่ใบอนุญาต 11 หลัก และภาพถ่ายพร้อมเลขใบอนุญาตของผู้ให้บริการภายในคลินิก
ศาสตร์อื่นในหมวดสถานที่และประสบการณ์
บน pranathai
ค้นหาผู้ให้บริการคลินิกแพทย์แผนไทย
- คลินิกแพทย์แผนไทย
- คลินิกแพทย์แผนไทย
แหล่งข้อมูล
- Thai PBS News – Thai traditional medicine practice requires a professional licence (Thai Traditional Medicine Profession Act B.E. 2556; Medical Facilities Act B.E. 2541); how to check a licensed clinic
- Thai Traditional Medicine Education System from the Past to Present. Health & Wellness Education Journal (TCI)
- Faculty of Medicine Siriraj Hospital, Center of Applied Thai Traditional Medicine – Ayurved Clinic services (Siriraj Piyamaharajkarun Hospital)
- TCIJ (May 2020) – Thai Traditional Medicine Clinics Reopen (Department of Thai Traditional and Alternative Medicine statements)
- Global Wellness Institute (Aug 2025) – Wellness Tourism Initiative: Thailand case study
- Tungsukruthai P. et al. (2018) Efficacy and safety of herbal steam bath in allergic rhinitis: a randomized controlled trial. Journal of Integrative Medicine 16(1):39-44
- Efficacy of Herbal Steam Bath in Reducing Muscle Pain: a Randomized Controlled Trial. Journal of Health Science of Thailand
- The Effect of Herbal Steam Bath in Cloth Tents on Vital Signs and Body Weight in Healthy Volunteers (Siriraj Applied Thai Traditional Medicine). Journal of Thai Traditional & Alternative Medicine