ข้ามไปที่เนื้อหา
pranathai

สถานที่และประสบการณ์

สปา

สปาคือสถานที่ดูแลร่างกายด้วยน้ำและการสัมผัส ผสานการนวด การอาบ และการอบไอน้ำ เพื่อการพักผ่อนและผ่อนคลาย

ความหนักเบาเบา

ต้นกำเนิด

ยุโรป (ชื่อมาจากเมืองสปา ประเทศเบลเยียม) และวัฒนธรรมการอาบน้ำของกรีกและโรมันโบราณ

ประวัติ

วัฒนธรรมการอาบน้ำมีมาตั้งแต่สมัยโบราณ ส่วนในไทยมีกฎหมายกำกับกิจการสปาเพื่อสุขภาพตั้งแต่ช่วงทศวรรษ 2000

ใบอนุญาตในไทย

ไม่จำเป็น

01

ที่มา

คำว่า "สปา" มาจากชื่อเมืองสปาในประเทศเบลเยียม ซึ่งสมัยโรมันเรียกว่า Aquae Spadanae และมีชื่อเสียงจากน้ำพุแร่ที่อุดมด้วยธาตุเหล็ก ส่วนความเชื่อที่ว่าสปาย่อมาจากวลีละตินแปลว่า "สุขภาพจากสายน้ำ" นั้น น่าจะเป็นคำอธิบายที่แต่งขึ้นภายหลัง

การอาบน้ำเพื่อสุขภาพมีมาก่อนคำนี้นาน ชาวกรีกโบราณอาบน้ำที่บ่อน้ำศักดิ์สิทธิ์ และชาวโรมันสร้างโรงอาบน้ำสาธารณะและบ่อน้ำร้อนทั่วจักรวรรดิ เมืองสปาในยุโรปกลับมาเฟื่องฟูอีกครั้งตั้งแต่ศตวรรษที่ 16 ก่อนแนวคิดนี้จะแพร่ไปยังอเมริกาและเอเชีย

ปัจจุบันคำว่าสปาครอบคลุมหลายรูปแบบ ตั้งแต่เมืองสปา สปาในรีสอร์ต ไปจนถึงเดย์สปาในเมือง สำหรับในไทย สปามักผสมผสานการดูแลด้วยน้ำเข้ากับภูมิปัญญาท้องถิ่น เช่น การนวดไทยและการใช้สมุนไพร

02

หลักการ

สปารวมการดูแลแบบอ่อนโยนหลายอย่างไว้ในบรรยากาศสงบ ได้แก่ น้ำ (การแช่ อาบ อบไอน้ำ) การนวด และเวลาพักผ่อน เป้าหมายคือการชะลอจังหวะชีวิตและรู้สึกสบายตัว ไม่ใช่การรักษาโรค

ข้อกำหนดของไทยสะท้อนแนวคิดนี้ โดยนิยามกิจการสปาเพื่อสุขภาพว่ามีบริการหลักคือการนวดเพื่อสุขภาพและการใช้น้ำเพื่อสุขภาพ และมักมีบริการเสริม เช่น การอบเพื่อสุขภาพ การออกกำลังกาย โยคะและการทำสมาธิ โภชนบำบัด หรือการใช้สมุนไพรและผลิตภัณฑ์เพื่อสุขภาพ

สิ่งที่ผู้คนมองหา

  • ผ่อนคลายและพักจากความเครียดในชีวิตประจำวัน
  • บรรเทาความรู้สึกเมื่อยล้าหรือตึงของกล้ามเนื้อ
  • รับการนวด แช่น้ำ หรืออบไอน้ำในบรรยากาศสงบ
  • ดูแลผิวด้วยการขัดผิว พอกตัว หรือมาสก์
  • ได้ลองบริการแบบไทย เช่น การประคบสมุนไพร
  • ใช้เวลาอย่างไม่เร่งรีบ คนเดียว กับคู่ หรือกับเพื่อน
03

ส่งผลต่อร่างกายอย่างไร

การไปสปาผสานความอบอุ่น น้ำ และการสัมผัส ซึ่งคนส่วนใหญ่รู้สึกว่าช่วยให้ทั้งกายและใจผ่อนคลาย

1234
04

ขั้นตอนการรับบริการ

  1. 01

    จองและต้อนรับ

    เลือกทรีตเมนต์หรือแพ็กเกจ มาถึงก่อนเวลาเล็กน้อย มักได้รับเครื่องดื่มและแบบสอบถามสุขภาพสั้น ๆ

  2. 02

    เปลี่ยนชุด

    เปลี่ยนเป็นชุดคลุมหรือชุดหลวมที่สปาเตรียมไว้ และเก็บของใช้ส่วนตัว

  3. 03

    อบหรือแช่ (ถ้ามี)

    บางแห่งแนะนำให้เข้าห้องอบไอน้ำ ซาวน่า หรือแช่น้ำก่อนเพื่อให้ร่างกายอุ่น

  4. 04

    รับบริการ

    รับการนวด ขัดผิว หรือพอกตัวในห้องส่วนตัว บอกให้เพิ่มหรือลดน้ำหนักมือได้ตลอดเวลา

  5. 05

    พักและดื่มน้ำ

    หลังเสร็จ พักสักครู่ ดื่มน้ำหรือชา แล้วจึงแต่งตัว

ข้อควรระวัง

  • แจ้งผู้ให้บริการก่อนเริ่ม หากตั้งครรภ์ มีบาดแผลหรือการบาดเจ็บ ปัญหาผิวหนัง ความดันสูงหรือต่ำ หรือโรคหัวใจ
  • ซาวน่าและห้องอบไอน้ำเพิ่มภาระให้หัวใจและอาจทำให้ความดันลดลง ไม่ควรเข้าหลังดื่มแอลกอฮอล์ และควรออกทันทีหากรู้สึกเวียนศีรษะหรือไม่สบาย
  • ดื่มน้ำให้เพียงพอ โดยเฉพาะเมื่อใช้บริการที่มีความร้อน
  • ในไทย ควรตรวจดูว่าสถานที่แสดงใบอนุญาตหรือใบรับรองมาตรฐานสถานประกอบการเพื่อสุขภาพจากกรมสนับสนุนบริการสุขภาพ
  • บริการสปาไม่ใช่การรักษาทางการแพทย์ หากมีอาการปวดหรืออาการผิดปกติต่อเนื่อง ควรพบแพทย์

เป็นการดูแลเสริม ไม่สามารถใช้แทนคำแนะนำของแพทย์ได้

05

ในประเทศไทย

ประเทศไทยกำกับดูแลสปาตามพระราชบัญญัติสถานประกอบการเพื่อสุขภาพ พ.ศ. 2559 ซึ่งมีผลบังคับใช้ตั้งแต่ 27 กันยายน 2559 โดยมีกรมสนับสนุนบริการสุขภาพ (สบส.) กระทรวงสาธารณสุข เป็นผู้รับผิดชอบ กฎหมายครอบคลุมกิจการ 3 ประเภท คือ สปาเพื่อสุขภาพ นวดเพื่อสุขภาพ และนวดเพื่อเสริมสวย ผู้ประกอบการต้องได้รับอนุญาต ผู้ให้บริการต้องผ่านหลักสูตรที่ สบส. รับรอง และเมื่อกฎหมายเริ่มใช้ได้กำหนดเวลาเปิดปิดของสปาไว้ที่ 08.00–24.00 น. พร้อมป้ายชื่อที่ต้องตรงกับประเภทกิจการ งานศึกษาของภาครัฐรายงานว่าราวปี 2563 ผู้ประกอบการประมาณร้อยละ 86 จาก 8,293 รายได้รับใบอนุญาตแล้ว ส่วนใหญ่เป็นกิจการนวดเพื่อสุขภาพ ขณะที่ Global Wellness Institute ระบุว่าไทยมีสถานประกอบการสปาและนวดที่ขึ้นทะเบียนกว่า 14,600 แห่ง ในจำนวนนี้เป็นสปาราว 1,100 แห่ง กระจุกตัวอยู่ในกรุงเทพฯ ชลบุรี ภูเก็ต และเชียงใหม่

คำถามที่พบบ่อย

สปากับร้านนวดในไทยต่างกันอย่างไร

ตามข้อกำหนดของไทย สปาเพื่อสุขภาพต้องมีทั้งการนวดและการใช้น้ำเพื่อสุขภาพ (แช่ อาบ อบไอน้ำ) พร้อมบริการเสริมอื่น ส่วนร้านนวดเพื่อสุขภาพเน้นการนวดเพียงอย่างเดียว

ต้องเตรียมอะไรไปบ้าง

โดยทั่วไปแทบไม่ต้องเตรียม สปาส่วนใหญ่มีสิ่งที่จำเป็นสำหรับบริการ เช่น ชุดคลุมและผ้าเช็ดตัว หากไม่แน่ใจให้สอบถามตอนจอง และมาถึงก่อนเวลาไม่กี่นาที

จะรู้ได้อย่างไรว่าสปาได้รับอนุญาต

สถานประกอบการที่ถูกต้องจะขึ้นทะเบียนกับกรมสนับสนุนบริการสุขภาพ และควรแสดงใบอนุญาตหรือใบรับรองมาตรฐานไว้ในที่ที่ลูกค้าเห็นได้

ตั้งครรภ์ไปสปาได้ไหม

บางทรีตเมนต์ปรับให้เหมาะกับคนตั้งครรภ์ได้ แต่ควรเลี่ยงซาวน่าและการแช่น้ำร้อน แจ้งสปาก่อนจอง และปรึกษาแพทย์หากไม่แน่ใจ

ศาสตร์อื่นในหมวดสถานที่และประสบการณ์

บน pranathai

ค้นหาผู้ให้บริการสปา

ยังไม่มีผู้ให้บริการศาสตร์นี้บน pranathai คุณเป็นผู้ให้บริการในเมืองนี้ไหม สร้างหน้าโปรไฟล์ฟรี

แหล่งข้อมูล

  1. Wikipedia – Spa (etymology from the town of Spa, Belgium; history of bathing culture)
  2. Office of SMEs Promotion (OSMEP), SME Knowledge Center 2014 – ความหมายและประเภทของสปาและนวดเพื่อสุขภาพ (definitions of health spa, health massage and beauty massage under Ministry of Public Health notification)
  3. Matichon Online (31 May 2016) – Department of Health Service Support on the Health Establishments Act B.E. 2559 coming into force
  4. Jungsomjatepaisal P. (2020) Enforcement of Health Establishment Act, B.E. 2559 in Thailand. Journal of Health Science of Thailand
  5. Global Wellness Institute (Aug 2025) – Wellness Tourism Initiative: Thailand case study
  6. Hussain J, Cohen M (2018) Clinical Effects of Regular Dry Sauna Bathing: A Systematic Review. Evidence-Based Complementary and Alternative Medicine
  7. Global Wellness Institute – What is wellness tourism?