การแพทย์ดั้งเดิมและธรรมชาติ

การแพทย์แผนจีน

ศาสตร์การแพทย์ดั้งเดิมจากจีน ที่ใช้ยาสมุนไพร การฝังเข็ม และวิธีอื่น ๆ เพื่อปรับสมดุลของร่างกาย ตามแนวคิดเรื่องชี่และหยินหยาง

ความหนักเบาปานกลาง

ต้นกำเนิด

ประเทศจีน

ประวัติ

ทฤษฎีหลักปรากฏในคัมภีร์โบราณ เช่น หวงตี้เน่ยจิง ซึ่งเรียบเรียงขึ้นราวศตวรรษที่ 5 ถึงศตวรรษที่ 1 ก่อนคริสตกาล

ใบอนุญาตในไทย

จำเป็น

ที่มา

การแพทย์แผนจีนพัฒนามาหลายพันปี คัมภีร์ที่มีชื่อเสียงที่สุดคือหวงตี้เน่ยจิง (คัมภีร์อายุรศาสตร์ภายในของจักรพรรดิเหลือง) ซึ่งมีที่มาในช่วงยุครณรัฐถึงราชวงศ์ฮั่น และยังถือเป็นตำราพื้นฐานจนถึงปัจจุบัน อีกคัมภีร์หนึ่งคือเสินหนงเปิ่นเฉ่าจิง ซึ่งบันทึกตัวยา 365 ชนิด และถือเป็นตำรายาเล่มแรกของจีน

ทฤษฎีการแพทย์แผนจีนก่อตัวขึ้นระหว่างปลายยุครณรัฐถึงราชวงศ์ฮั่น (475 ปีก่อนคริสตกาล ถึง ค.ศ. 220) และพัฒนาต่อเนื่องในราชวงศ์ต่อมา บทบาทลดลงตั้งแต่กลางศตวรรษที่ 19 หลังสงครามฝิ่น แต่ยังคงใช้กันอย่างแพร่หลายจนถึงปัจจุบัน ศาสตร์นี้แพร่หลายไปทั่วเอเชียพร้อมชุมชนชาวจีน รวมถึงชุมชนชาวจีนในประเทศไทยซึ่งอยู่มายาวนาน

หลักการ

การแพทย์แผนจีนตั้งอยู่บนแนวคิดธรรมชาตินิยมที่ใกล้เคียงกับลัทธิเต๋าและขงจื๊อ หยินและหยางคือพลังตรงข้ามที่พึ่งพากันและผลัดกันเพิ่มลด ปัญจธาตุ (ไม้ ไฟ ดิน ทอง น้ำ) อธิบายการเสริมและข่มกันของกระบวนการต่าง ๆ ส่วนชี่คือพลังชีวิตที่ไหลเวียนตามเส้นลมปราณ สุขภาพดีคือความสมดุล ความเจ็บป่วยคือความไม่ประสานกัน ซึ่งบางครั้งอธิบายด้วยคำอย่าง "ลม" หรือ "ความชื้น"

แนวคิดเหล่านี้เป็นกรอบคิดดั้งเดิม ไม่ใช่สิ่งที่กายวิภาคหรือสรีรวิทยาสมัยใหม่ยืนยัน แพทย์หลายคนที่ใช้บางส่วนของศาสตร์นี้ เช่น การฝังเข็ม จึงไม่ได้ยึดแนวคิดเหล่านี้ แต่มุ่งดูผลที่วัดได้

สิ่งที่ผู้คนมองหา

ดูแลอาการปวดเรื้อรัง
ช่วยเรื่องความเครียด การนอน หรือความอ่อนล้า
มุมมองแบบองค์รวมควบคู่กับการรักษาแผนปัจจุบัน
คำแนะนำด้านอาหารและการใช้ชีวิตตามแนวแพทย์จีน
การเคลื่อนไหวเบา ๆ อย่างไท่จี๋หรือชี่กง

ส่งผลต่อร่างกายอย่างไร

แพทย์จีนมองผู้ป่วยแบบองค์รวม และเลือกใช้สมุนไพร การฝังเข็ม หัตถการ หรือคำแนะนำการใช้ชีวิต

ขั้นตอนการรับบริการ

01
ซักถามอาการ
แพทย์จะถามอย่างละเอียดเรื่องอาการ การนอน การขับถ่าย อารมณ์ และประวัติสุขภาพ
02
ตรวจร่างกาย
ตรวจตามวิธีของแพทย์แผนจีน เพื่อหารูปแบบความไม่สมดุล
03
วางแผนการรักษา
อธิบายแผน ซึ่งอาจรวมการฝังเข็ม สมุนไพร การครอบแก้ว การนวด หรือการออกกำลังกาย
04
การรักษา
อาจได้รับหัตถการ เช่น การฝังเข็ม ในการมาพบครั้งนั้น
05
ยาและคำแนะนำ
อาจได้รับใบสั่งยาสมุนไพรและคำแนะนำเรื่องอาหารหรือการใช้ชีวิต พร้อมนัดติดตามผล

ข้อควรระวัง

เคยพบผลิตภัณฑ์สมุนไพรจีนบางชนิดปนเปื้อนโลหะหนัก ยาฆ่าแมลง หรือเชื้อจุลินทรีย์ หรือแอบผสมยาแผนปัจจุบัน เช่น วาร์ฟาริน ควรใช้ผลิตภัณฑ์จากแพทย์ที่มีใบอนุญาตและแหล่งที่เชื่อถือได้เท่านั้น
หากมีโรคประจำตัว ใช้ยาอยู่ ตั้งครรภ์ หรือให้นมบุตร ควรปรึกษาแพทย์ก่อนใช้สมุนไพรจีน
การฝังเข็มและหัตถการอื่น ๆ มีความเสี่ยงเฉพาะ (ดูหน้าของแต่ละศาสตร์) ควรตรวจสอบว่าใช้เข็มปลอดเชื้อแบบใช้ครั้งเดียว
อย่าใช้แพทย์แผนจีนแทนหรือเลื่อนการรักษาแผนปัจจุบัน โดยเฉพาะเมื่อมีอาการรุนแรงหรืออาการใหม่

เป็นการดูแลเสริม ไม่สามารถใช้แทนคำแนะนำของแพทย์ได้

ในประเทศไทย

ประเทศไทยรับรองการแพทย์แผนจีนอย่างเป็นทางการในปี 2543 เมื่อกระทรวงสาธารณสุขอนุมัติหลักเกณฑ์การออกใบอนุญาตผู้ประกอบโรคศิลปะสาขาการแพทย์แผนจีน ปัจจุบันการแพทย์แผนจีนเป็นสาขาหนึ่งของการประกอบโรคศิลปะตามพระราชบัญญัติการประกอบโรคศิลปะ (ฉบับที่ 4) พ.ศ. 2556 โดยมีคณะกรรมการวิชาชีพสาขาการแพทย์แผนจีนกำกับดูแล ผู้ประกอบวิชาชีพต้องสอบขึ้นทะเบียนและมีใบอนุญาต ปัจจุบันมีมหาวิทยาลัยไทย 9 แห่งเปิดสอนระดับปริญญาตรี และโรงพยาบาลหัวเฉียวในกรุงเทพฯ ซึ่งก่อตั้งปี 2538 ได้รับการกล่าวถึงว่าเป็นโรงพยาบาลแพทย์แผนจีนที่ใหญ่ที่สุดในไทย งานวิจัยปี 2566 พบว่าบริการแพทย์แผนจีนยังมีในสถานพยาบาลรัฐเพียงส่วนน้อย และแพทย์จีนจำนวนมากทำงานในภาคเอกชน ก่อนนัดหมาย ควรขอดูใบอนุญาตของแพทย์จีน

คำถามที่พบบ่อย

การแพทย์แผนจีนถูกกฎหมายในไทยไหม

ถูกกฎหมาย เป็นวิชาชีพที่มีการกำกับดูแล แพทย์จีนต้องสอบและได้รับใบอนุญาตตามกฎหมายไทย

แพทย์แผนจีนได้ผลจริงไหม

ขึ้นอยู่กับวิธี การฝังเข็มมีหลักฐานบางส่วนสำหรับอาการปวดบางชนิด ส่วนสมุนไพรจีน NCCIH ระบุว่ายังสรุปไม่ได้ เพราะงานวิจัยจำนวนมากคุณภาพต่ำ

สมุนไพรจีนปลอดภัยเพราะเป็นธรรมชาติใช่ไหม

ไม่เสมอไป เคยพบผลิตภัณฑ์ปนเปื้อนหรือผสมยา และสมุนไพรอาจเกิดปฏิกิริยากับยาได้ จึงควรให้แพทย์ทราบ

ใช้ควบคู่กับการรักษาปกติได้ไหม

หลายคนใช้ควบคู่กัน แต่ควรแจ้งทั้งแพทย์และแพทย์จีนถึงทุกสิ่งที่ใช้อยู่ และอย่าหยุดยาที่แพทย์สั่งเอง

ศาสตร์อื่นในหมวดการแพทย์ดั้งเดิมและธรรมชาติ

บน pranathai

ค้นหาผู้ให้บริการการแพทย์แผนจีน

ยังไม่มีผู้ให้บริการศาสตร์นี้บน pranathai คุณเป็นผู้ให้บริการในเมืองนี้ไหม สร้างหน้าโปรไฟล์ฟรี