การแพทย์ดั้งเดิมและธรรมชาติ

ธรรมชาติบำบัด

แนวทาง 'สุขภาพแบบธรรมชาติ' ที่กว้าง เน้นวิถีชีวิต อาหาร และการบำบัดเสริมหลายรูปแบบ

ความหนักเบาเบา

ต้นกำเนิด

ยุโรป (ศตวรรษที่ 19) แล้วจึงแพร่ไปสหรัฐอเมริกา

ประวัติ

เติบโตจากกระแส 'การรักษาด้วยธรรมชาติ' ในยุโรปศตวรรษที่ 19 ชื่อเรียกนี้เกิดขึ้นในปี 1895

ใบอนุญาตในไทย

ไม่จำเป็น

ที่มา

ธรรมชาติบำบัดเติบโตจากภูมิปัญญาและแนวทางดูแลสุขภาพที่นิยมในยุโรปศตวรรษที่ 19 เช่น กระแส 'การรักษาด้วยธรรมชาติ' และวารีบำบัด คำว่า naturopathy ถูกตั้งขึ้นในปี 1895 โดย จอห์น ชีล และนำไปใช้ต่อโดย เบเนดิกต์ ลุสต์ ซึ่งเคยเรียนวารีบำบัดกับ เซบาสเตียน ไนพ์ ในเยอรมนีก่อนย้ายไปสหรัฐอเมริกา

ลุสต์ก่อตั้งโรงเรียนธรรมชาติบำบัดแห่งอเมริกาในนิวยอร์กเมื่อปี 1901 ความนิยมลดลงหลังทศวรรษ 1930 และกลับมาอีกครั้งในอเมริกาเหนือช่วงทศวรรษ 1970

ปัจจุบันสถานะแตกต่างกันมาก บางรัฐในสหรัฐฯ และบางมณฑลในแคนาดาออกใบอนุญาตให้ 'แพทย์ธรรมชาติบำบัด' ที่เรียนหลักสูตรบัณฑิตศึกษา 4 ปี อินเดียกำกับหลักสูตรปริญญาด้านธรรมชาติบำบัดและโยคะภายใต้กระทรวง AYUSH ส่วนสหราชอาณาจักรไม่มีการกำกับดูแลเลย

หลักการ

ธรรมชาติบำบัดมุ่งป้องกันและรักษาโรคโดยแก้ที่สิ่งที่มองว่าเป็นต้นเหตุ มองอาการว่าเป็นสัญญาณของปัญหาที่ซ่อนอยู่ เน้นมุมมององค์รวม การออกกำลังกาย โภชนาการที่สมดุล และการจัดการความเครียด และเชื่อว่าร่างกายมีความสามารถเยียวยาตนเองได้

ในทางปฏิบัติเป็นร่มใหญ่ที่อาจรวมสมุนไพรและอาหารเสริม โฮมีโอพาธีย์ การบำบัดด้วยมือ วารีบำบัด และโปรแกรม 'ดีท็อกซ์' งานทบทวนเชิงวิพากษ์สรุปว่าธรรมชาติบำบัดโดยรวมยังขาดพื้นฐานทางวิทยาศาสตร์ที่เพียงพอ และการทบทวนของรัฐบาลออสเตรเลียปี 2015 ไม่พบหลักฐานชัดเจนว่าได้ผล จึงควรพิจารณาแต่ละวิธีตามหลักฐานของวิธีนั้น ๆ

สิ่งที่ผู้คนมองหา

ต้องการกำลังใจในการปรับอาหาร การออกกำลังกาย และการนอน
อยากจัดการความเครียด
อยากได้การพูดคุยที่ยาวและมองวิถีชีวิตทั้งหมด
สนใจแนวทางธรรมชาติหรือการแพทย์เสริม ควบคู่กับการดูแลทางการแพทย์ตามปกติ

ส่งผลต่อร่างกายอย่างไร

ธรรมชาติบำบัดทำงานผ่านกิจวัตรประจำวันเป็นหลัก ทั้งอาหาร การเคลื่อนไหว การพักผ่อน และความเครียด ผู้ให้บริการบางคนเพิ่มสมุนไพร อาหารเสริม หรือวารีบำบัด

ขั้นตอนการรับบริการ

01
ซักประวัติ
ผู้ให้บริการถามเรื่องสุขภาพ วิถีชีวิต อาหาร ความเครียด และยาหรืออาหารเสริมที่ใช้อยู่
02
ตรวจร่างกาย
ในประเทศที่มีใบอนุญาต แพทย์ธรรมชาติบำบัดอาจตรวจร่างกาย ส่งตรวจแล็บ หรือภาพถ่ายทางรังสี ส่วนผู้ฝึกแบบดั้งเดิมไม่มีสิทธิ์ได้รับใบอนุญาตนี้
03
แผนเฉพาะบุคคล
มักได้รับแผนเรื่องอาหาร การออกกำลังกาย และความเครียด บางครั้งมีสมุนไพรหรืออาหารเสริม
04
ส่งต่อ
ผู้ให้บริการที่รับผิดชอบจะส่งต่อให้แพทย์เมื่อปัญหาต้องได้รับการรักษาแผนปัจจุบัน
05
ติดตามผล
การนัดครั้งต่อไปใช้ทบทวนว่าการเปลี่ยนแปลงได้ผลกับคุณอย่างไร

ข้อควรระวัง

คุณวุฒิของผู้ให้บริการแตกต่างกันมาก และใบรับรองใด ๆ ก็ไม่ได้รับประกันความปลอดภัยหรือประสิทธิผล ควรถามเรื่องการฝึกอบรมทุกครั้ง
สมุนไพรและอาหารเสริมอาจทำปฏิกิริยากับยา และส่วนใหญ่ไม่ได้ทดสอบในหญิงตั้งครรภ์หรือเด็ก ควรแจ้งแพทย์ทุกอย่างที่ใช้
การสวนล้างลำไส้และการสวนทวารไม่มีประโยชน์ต่อสุขภาพที่พิสูจน์ได้ ควรระวังโปรแกรมดีท็อกซ์หรืออดอาหารแบบสุดโต่ง
'โนโซด' แบบโฮมีโอพาธีย์ใช้แทนวัคซีนไม่ได้ ควรรับวัคซีนตามคำแนะนำทางการแพทย์ต่อไป
อย่าหยุดการรักษาที่แพทย์สั่ง และหากอาการไม่หาย กลับมาเป็นซ้ำ หรือแย่ลง ควรพบแพทย์

เป็นการดูแลเสริม ไม่สามารถใช้แทนคำแนะนำของแพทย์ได้

ในประเทศไทย

ในภาษาไทย คำว่า ธรรมชาติบำบัด ใช้ในความหมายที่กว้างมาก ครอบคลุมทั้งดีท็อกซ์ อโรมาเธอราพี โยคะ สมุนไพร สปา การนวด ชี่กง และการกินตามแนวธรรมชาติ บริการที่ใช้ชื่อนี้จึงแตกต่างกันมาก ธรรมชาติบำบัดไม่ได้เป็นหนึ่งในสาขาการประกอบโรคศิลปะที่กระทรวงสาธารณสุขออกใบอนุญาต (รายชื่อปี 2568 มีสาขาอย่างการแพทย์แผนจีนและไคโรแพรคติก) จึงไม่มีใบอนุญาต 'นักธรรมชาติบำบัด' ให้ตรวจสอบในไทย ควรสอบถามประวัติการฝึกอบรม และผลิตภัณฑ์สมุนไพรที่แนะนำควรมีเลขทะเบียนจาก อย.

คำถามที่พบบ่อย

นักธรรมชาติบำบัดเป็นแพทย์ไหม

โดยทั่วไปไม่ใช่แพทย์ในความหมายทางการแพทย์ มีเพียงไม่กี่ประเทศที่ออกใบอนุญาตแพทย์ธรรมชาติบำบัด และไทยไม่มีใบอนุญาตนี้

ธรรมชาติบำบัดมีหลักฐานทางวิทยาศาสตร์ไหม

โดยรวมยังไม่มี การทบทวนต่าง ๆ ไม่พบหลักฐานชัดเจนว่าได้ผล แต่คำแนะนำบางส่วน เช่น กินดีขึ้นและขยับร่างกายมากขึ้น ก็ตรงกับคำแนะนำสุขภาพทั่วไป

ใช้ร่วมกับการรักษาของแพทย์ได้ไหม

ได้ หากแพทย์รับทราบ ไม่หยุดยาที่แพทย์สั่ง และตรวจสอบอาหารเสริมเรื่องการทำปฏิกิริยากับยา

ครั้งแรกควรเตรียมอะไรไป

รายการยาและอาหารเสริมที่ใช้อยู่ และผลตรวจทางการแพทย์ล่าสุด (ถ้ามี)

ศาสตร์อื่นในหมวดการแพทย์ดั้งเดิมและธรรมชาติ

บน pranathai

ค้นหาผู้ให้บริการธรรมชาติบำบัด

AriyA Wellness Center
กรุงเทพฯ
ธรรมชาติบำบัด
Samyaek Holistic Clinic
พัทยา
ธรรมชาติบำบัด

ดูผู้ให้บริการทั้ง 2 ราย →