ข้ามไปที่เนื้อหา
pranathai

การแพทย์ดั้งเดิมและธรรมชาติ

กัวซา

เทคนิคดั้งเดิมของเอเชียตะวันออก ใช้อุปกรณ์ขอบเรียบขูดผิวที่ทาน้ำมันอย่างหนักแน่นจนเกิดรอยแดง มักใช้กับอาการปวดเมื่อยกล้ามเนื้อ

ความหนักเบาหนัก

ต้นกำเนิด

เอเชียตะวันออก (การแพทย์แผนจีน และในเวียดนามเรียกว่า cạo gió)

ใบอนุญาตในไทย

ไม่จำเป็น

01

ที่มา

กัวซา (แปลคร่าว ๆ ว่า "ขูดซา") เป็นวิธีรักษาดั้งเดิมของเอเชียตะวันออก ในเวียดนามเรียกว่า cạo gió และในภาษาอังกฤษเรียกว่า coining, scraping หรือ spooning ตามสิ่งของใกล้ตัวที่ใช้ขูด เช่น เหรียญหรือช้อน

กัวซาเป็นส่วนหนึ่งของการแพทย์ดั้งเดิมของเอเชียตะวันออกเช่นเดียวกับการครอบแก้ว ทำทั้งโดยผู้เชี่ยวชาญในคลินิกและภายในครอบครัว วรรณกรรมทางการแพทย์ตะวันตกเคยรู้จักผ่านรายงานผู้ป่วยเป็นหลัก และการศึกษาด้านสรีรวิทยาครั้งแรกเพิ่งเกิดขึ้นในทศวรรษ 2000

02

หลักการ

ตามแนวคิดดั้งเดิม กัวซาช่วยคลาย "เลือดคั่ง" การขูดอย่างหนักแน่นจะทำให้เกิดจุดเลือดออกและรอยช้ำสีแดงหรือม่วงโดยตั้งใจ เรียกว่า "ซา" และถือเป็นส่วนหนึ่งของการรักษา

ในมุมมองทางการแพทย์ รอยเหล่านี้คือหลอดเลือดฝอยใต้ผิวหนังที่แตกจากแรงกด การศึกษาขนาดเล็กปี 2007 ในอาสาสมัครสุขภาพดี 11 คน พบว่าการไหลเวียนเลือดบริเวณที่ขูดเพิ่มขึ้นราวสี่เท่าในช่วงหลายนาทีแรก และอาการปวดกล้ามเนื้อลดลง แต่ยังไม่ทราบกลไกที่แท้จริง และนักวิจารณ์มองว่ารอยดังกล่าวเป็นเพียงการบาดเจ็บของเนื้อเยื่อเล็กน้อย

สิ่งที่ผู้คนมองหา

  • บรรเทาอาการตึงและปวดเมื่อยกล้ามเนื้อคอ บ่า หรือหลัง
  • ความรู้สึกอุ่นและโล่งสบายหลังการรักษา
  • การผ่อนคลายเป็นส่วนหนึ่งของการรักษาแบบแพทย์จีน
  • ลองวิธีดูแลแบบครอบครัวดั้งเดิมโดยผู้เชี่ยวชาญ
03

ส่งผลต่อร่างกายอย่างไร

ใช้อุปกรณ์ขอบเรียบกดและขูดซ้ำ ๆ ไปในทิศทางเดียวบนผิวที่ทาน้ำมัน ส่วนใหญ่ทำบริเวณกล้ามเนื้อมัดใหญ่

1234
04

ขั้นตอนการรับบริการ

  1. 01

    ถามสุขภาพ

    ผู้ให้การรักษาจะถามเรื่องสุขภาพ ยาที่ใช้ และปัญหาเลือดออกง่ายก่อนเริ่ม

  2. 02

    ทาน้ำมัน

    เปิดบริเวณที่จะขูดและทาน้ำมันหรือบาล์ม เพื่อให้อุปกรณ์ลื่น

  3. 03

    กดและขูด

    ใช้อุปกรณ์ขอบเรียบ เช่น หยก กระดูก หรือช้อนกระเบื้อง กดและขูดไปในทิศทางเดียวซ้ำ ๆ

  4. 04

    เกิดรอยซา

    ขูดจนเกิดจุดสีแดงหรือม่วง แล้วจึงเปลี่ยนไปบริเวณอื่น

  5. 05

    ทำความสะอาด

    เช็ดน้ำมันออก อุปกรณ์ควรทำความสะอาดและฆ่าเชื้อระหว่างผู้รับบริการ เพราะบางครั้งอาจมีเลือดซึมผ่านผิว

ข้อควรระวัง

  • หากมีภาวะเลือดออกง่ายหรือใช้ยาละลายลิ่มเลือด ควรหลีกเลี่ยงหรือปรึกษาแพทย์ก่อน ภาวะเลือดออกง่ายบางชนิดยังไม่ได้รับการวินิจฉัยและอาจทำให้เกิดรอยช้ำขนาดใหญ่
  • ไม่ควรขูดบนผิวที่มีแผล ผื่น หรือการติดเชื้อ
  • อุปกรณ์อาจปนเปื้อนเลือด ควรฆ่าเชื้อหรือใช้แบบครั้งเดียว เพื่อป้องกันการติดเชื้อทางเลือด
  • มีรายงานภาวะแทรกซ้อนรุนแรงแต่พบได้น้อย เช่น การบาดเจ็บของผิวหนังอย่างรุนแรง หากเจ็บแปลบหรือผิวเสียหายควรหยุดทันที
  • รอยอาจถูกเข้าใจผิดว่าเป็นการถูกทำร้าย ควรแจ้งแพทย์ว่าเกิดจากกัวซา

เป็นการดูแลเสริม ไม่สามารถใช้แทนคำแนะนำของแพทย์ได้

05

ในประเทศไทย

ในประเทศไทย เมื่อกัวซาเป็นส่วนหนึ่งของการรักษาแบบแพทย์จีน จะอยู่ในขอบเขตของการแพทย์แผนจีน อันเป็นสาขาการประกอบโรคศิลปะที่ต้องมีใบอนุญาตตามพระราชบัญญัติการประกอบโรคศิลปะ (ฉบับที่ 4) พ.ศ. 2556 แพทย์จีนต้องสอบและได้รับใบอนุญาต เราไม่พบกฎเกณฑ์ของไทยที่ระบุเฉพาะกัวซานอกสถานพยาบาล เช่น ในสปาหรือร้านเสริมสวย ควรสอบถามเรื่องการฝึกอบรมและใบอนุญาตของผู้ให้บริการ และตรวจสอบว่าอุปกรณ์ได้รับการทำความสะอาดระหว่างผู้รับบริการ

คำถามที่พบบ่อย

กัวซาเจ็บไหม

การขูดค่อนข้างหนักแน่นและอาจรู้สึกไม่สบาย โดยเฉพาะช่วงที่รอยเริ่มขึ้น สามารถขอให้ปรับแรงกดได้

รอยแดงเป็นเรื่องปกติไหม

ปกติ เป็นผลที่ตั้งใจให้เกิด คือหลอดเลือดฝอยแตกและรอยช้ำใต้ผิว ซึ่งจะจางลงเมื่อรอยช้ำหาย

กัวซาได้ผลจริงไหม

งานทบทวนอย่างเป็นระบบปี 2010 สรุปว่าหลักฐานยังไม่เพียงพอที่จะบอกว่ากัวซาช่วยลดปวดได้ เพราะงานวิจัยมีน้อยและคุณภาพต่ำ

ทำกัวซาเองที่บ้านได้ไหม

ในหลายพื้นที่ของเอเชียเป็นวิธีดูแลกันเองในครอบครัว แต่ข้อควรระวังเหมือนกัน คือหลีกเลี่ยงหากช้ำง่ายหรือใช้ยาละลายลิ่มเลือด และห้ามขูดบนผิวที่มีแผล

ศาสตร์อื่นในหมวดการแพทย์ดั้งเดิมและธรรมชาติ

บน pranathai

ค้นหาผู้ให้บริการกัวซา

ยังไม่มีผู้ให้บริการศาสตร์นี้บน pranathai คุณเป็นผู้ให้บริการในเมืองนี้ไหม สร้างหน้าโปรไฟล์ฟรี

แหล่งข้อมูล

  1. Nielsen A. et al. The effect of Gua Sha treatment on the microcirculation of surface tissue: a pilot study in healthy subjects. Explore (NY), 2007 (PMID 17905355)
  2. Lee MS, Choi TY, Kim JI, Choi SM. Using Guasha to treat musculoskeletal pain: a systematic review of controlled clinical trials. Chinese Medicine, 2010 (PMC2827462)
  3. Nielsen A, Kligler B, Koll BS. Safety protocols for gua sha (press-stroking) and baguan (cupping). Complement Ther Med, 2012 (PMID 22863649)
  4. Vashi NA et al. Dermatoses caused by cultural practices: Therapeutic cultural practices. J Am Acad Dermatol, 2018 (PMID 29908818)
  5. Science-Based Medicine – The Red Marks of Pseudo-Medicine: Gua Sha (2026, critical review)
  6. Sutthachaianan T. et al. Study of the Situation of Traditional Chinese Medicine Doctors in the Public Health System of Thailand. Journal of Thai Traditional and Alternative Medicine (DTAM), 2023